Власта ги „гаси“ Инстаграм сметките на независните медиуми во Србија

Новинарските здруженија во Србија изразија сомневање дека Инстаграм сметките на голем број медиуми кои ја критикуваат владата во Србија се привремено или трајно затворени поради синхронизиран електронски напад. Медиумските и студентските организации побараа итен одговор од домашните институции и Европската Унија.

Три сметки на социјалната мрежа Инстаграм, кои се во сопственост на редакцијата „Нова“, се привремено суспендирани, додека сметката на неделниот портал „Радар“ на истата мрежа е прекината, објави на 18 јануари Телевизија Н1.

Инстаграм сметките nova.rs_portal, nova.rs_showbiz и nova.rs_sport, како и приватната сметка на администраторот на страницата, добија известување дека сметката е суспендирана 180 дена поради прекршување на правилата на заедницата, како и дека е потребно да се преземат одредени мерки за да не бидат трајно затворени.

Сметките на „Нова“ веќе беа нападнати на почетокот на јануари, кога беа изложени на напад од ботови преку лажни профили. Ова се одразува во ненадејното и невообичаено зголемување на бројот на следбеници за многу краток временски период.

За само неколку часа, бројот на следбеници на официјалниот Инстаграм профил на Нова скокна од 204.000 на повеќе од 244.000, што е јасен показател за вештачки и неприроден раст, а за неколку дена се намали за речиси 30.000. Вештачкиот и неконтролиран раст и намалување на бројот на следбеници претставува сериозен безбедносен ризик за сметките на социјалните мрежи.

Ваквите активности можат да доведат до тоа платформата да го означи профилот како сомнителен, ограничувајќи ја неговата видливост или, во последен случај, трајно да го затвори, без оглед на фактот дека самиот профил не го иницирал или поттикнал таков раст.

Телевизијата Н1, исто така, објави дека сметките на набљудувачката мисија CRTA, групата граѓани за човекови права Оснажене, се суспендирани, како и дека Инстаграм и Фејсбук сметките на музичката група Београдски синдикат се избришани.

Здружението на новинари на Србија (УНС) побара од полицијата и Обвинителството итно да утврдат кој стои зад нападот врз Инстаграм профилите на медиумите.

Независното здружение на новинари на Војводина (NDNV) потсети дека во изминатиот период сметките на редакциите „Автономија“, „ВОИС“ и „Зумер“ беа суспендирани или прекинати.

Тоа здружение оцени дека систематските напади врз медиумските сметки на социјалните мрежи претставуваат нова форма на притисок и цензура, потсетувајќи дека тие се случуваат во контекст на сè почести притисоци врз независните медиуми, вклучувајќи закани, дискредитирачки кампањи и репресија.

„Ова се координирани обиди за дигитална саботажа насочени кон независните медиуми кои критички известуваат за состојбата на општеството и настаните од јавен интерес“, објави NDNV.

NDNV бара итна истрага од надлежните органи за околностите на нападите со ботови и суспендирањето на медиумските сметки, како и ефикасна заштита на медиумските работници и независните медиуми од дигитална саботажа и манипулација.

„NDNV бара транспарентно дејствување од страна на „Мета“ и другите дигитални платформи, со јасни објаснувања за причините за суспендирањето и за чекорите што ќе бидат преземени за заштита на професионалните медиумски сметки“, додава NDNV.

Студентите на блокираните белградски факултети во неделата објавија дека профилите што ги поддржуваа во последната година почнаа да се затвораат, што укажува дека речиси 400.000 српски граѓани ги поддржаа студентите со потписи во кампањата „Прогласи победа“ кон крајот на декември.

„Цензурата по политичка наредба има име и мириса на најтемните периоди од 20 век“, објавија студентите во блокадата.

Опозициската Демократска партија (ДС) објави дека се обратила до Европската комисија, одделот DG Connect и компанијата Meta Platforms во врска со организираното затворање на профилите на независните медиуми и поединци во Србија.

ДС во соопштението наведе дека очекува итна реакција од европските институции и компанијата Meta со цел да се спречи, како што наведе, понатамошна злоупотреба на дигиталните платформи како инструмент за политичка репресија.

„Режимот систематски работи на затворање и на овие комуникациски канали, користејќи координирани масовни извештаи за бот-мрежи и злоупотреба на механизмите на платформите“, додаде ДС.

Потпретседателот на опозициската партија „Српски центар“, Слободан Цвејиќ, го обвини претседателот на Србија, Александар Вучиќ, за напад со ботови што предизвика привремено затворање на Инстаграм профилот на медиумите.

„Вучиќ најмногу се плаши од вистината, па затоа, очигледно по негова наредба, продолжува отстранувањето на сите звуци што ќе му пречат во подготовката за следните избори. Единственото прашање е дали ќе може да го спроведе планот за ставање под контрола на најважните независни телевизиски станици“, изјави Цвејиќ.

Минатата година, европските институции и глобалните новинарски организации објавија дека притисокот и контролата на режимот врз независните медиуми во Србија се зголемуваат откако започнаа студентските и граѓанските протести во Србија пред една година.