Skip to content
Глобалните пазари на нафта се соочуваат со силен потрес по ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, при што цените бележат нагло зголемување и достигнуваат нивоа какви што не се видени со години. Главната причина за ваквиот развој е неизвесноста околу Ормуски теснец – една од најважните светски рути за транспорт на нафта.
По најавите за поморска блокада и зголемените тензии меѓу САД и Иран, цената на суровата нафта скокна над 100 долари за барел, додека во одредени сегменти на пазарот веќе се приближува и до 150 долари. Аналитичарите предупредуваат дека пазарот реагира не само на реален недостиг, туку и на страв од прекин на снабдувањето.
Ормускиот теснец, низ кој поминува значителен дел од светската нафта, повторно се наоѓа во фокусот. Секое ограничување или блокада на оваа рута веднаш создава притисок врз цените, бидејќи глобалната економија во голема мера зависи од непреченото движење на енергенсите.
Европа е меѓу најпогодените региони, со оглед на зависноста од увоз на енергија. Веќе се бележи раст на цените на горивата, особено на дизелот и авио-горивото, што може да предизвика нов бран на инфлација. Економистите предупредуваат дека поскапувањето на нафтата директно ќе се прелее врз транспортот, храната и секојдневните трошоци на граѓаните.
Во меѓувреме, централните банки внимателно ја следат ситуацијата, бидејќи растот на цените на енергијата може да ги наруши плановите за стабилизација на инфлацијата. Пазарите, пак, остануваат исклучително нестабилни – цените на нафтата бележат големи осцилации во зависност од секоја нова изјава или потег на политичките актери.
Аналитичарите разгледуваат неколку сценарија. Во случај на понатамошна ескалација, особено доколку дојде до целосно затворање на Ормускиот теснец, цената на нафтата би можела да достигне и до 200 долари за барел. Доколку, пак, се постигне дипломатско решение, се очекува постепено стабилизирање на пазарот.
Засега, едно е јасно – светот повторно влегува во период на енергетска неизвесност, каде геополитиката директно ја диктира цената на горивото и економската стабилност.