Дали ЕУ падна во стапицата на Виктор Орбан, прашува Политико

ЕУ стравува дека „паднала во стапицата на Виктор Орбан“ и несвесно му го претставила на унгарскиот народ како единствен бранител на интересите на земјата, пишува бриселскиот „Политико“.

„Орбан ги изнервирал. Некои од неговите најжестоки европски критичари се загрижени дека лидерите на ЕУ паднале во внимателно поставена стапица токму на време за последната фаза од напнатите парламентарни избори во Унгарија“, се вели во статијата.

Според медиумските извештаи, последниот пат кога такво негодување меѓу членките на ЕУ предизвикала поранешната британска премиерка Маргарет Тачер.

Иако изразите не биле толку графички како оние што некогаш се користеле за британската „Железна дама“ – забавениот Жак Ширак еднаш рекол за Тачер, несвесен дека микрофонот е вклучен: – Што сака оваа домаќинка од мене? Моите јајца на чинија? – длабочината на гневот на состанокот на Европскиот совет била очигледна.

Орбан повторно бил главниот негативец, тврдоглаво одбивајќи да одобри клучна финансиска помош за Украина.

Тој рече дека ќе го стори тоа само кога руската нафта повторно ќе тече слободно кон Унгарија преку нафтоводот Дружба, кој беше оштетен во руски воздушен напад. Орбан го обвинува Киев за одложување на поправките, обвинение што украинските лидери го негираат.

• Никогаш не сум слушнал некој да бил толку остро критикуван на самитот на ЕУ – подоцна им рече шведскиот премиер Улф Кристерсон на новинарите.

Дали ЕУ падна во стапица?

Колку и да се лути на Орбан, некои од неговите најжестоки европски критичари се загрижени дека лидерите на ЕУ паднале во стапица што тој внимателно им ја поставил, во совршено време за крај на тесната изборна трка во Унгарија.

Тие веруваат дека конфликтот ненамерно ги зголемил неговите изборни шанси, дозволувајќи му да се претстави дома како единствениот човек способен да ги заштити унгарските интереси, неговата омилена реторика.

• ЕУ требаше да почека за исходот од унгарските избори – изјави француската пратеничка во Европскиот парламент, Клое Ридел, за Политико.
• Орбан не се справува добро на анкетите. Јасно е дека тој се бори до самиот крај, а тие требаше да го избегнат конфликтот околу заемот за Украина, да го одложат и да не му дозволат да го добие она што очигледно го сакаше – додаде таа.

Како копретседател на меѓугрупата за борба против корупцијата на Европскиот парламент, Ридел е гласен критичар на Орбан.

Таа тврди дека ако победи на уште едни избори следниот месец, ЕУ треба да ги задржи сите европски средства од Унгарија за да ја казни за нејзиното демократско уназадување и да ја разгледа „нуклеарната опција“ за лишување од правото на глас.

Но, таа смета дека е најдобро засега да молчи, бидејќи политичката доминација на долгогодишниот унгарски лидер е доведена во прашање за прв пат по деценија и пол, при што неговата партија Фидес заостанува зад партијата Тиса на ривалот Петер Маѓар во анкетите.

Зошто да се игра изборното сценарио на Орбан и да му се даде шанса да ја запали сопствената база, да организира национален митинг и можеби да ги убеди неодлучните гласачи да гласаат за Фидес?

Добро испланираното сценарио на Орбан

Додека го напушташе Брисел во петок наутро, Орбан не изгледаше обесхрабрен или вознемирен од критиките.

Се насмевна неколку пати, кажувајќи им на новинарите дека сè што лидерите на ЕУ можат да направат е „да упатат неколку закани, а потоа да сфатат дека тоа не функционира“.

Тој додаде – Тие немаа аргумент на кој ние немавме посилен контрааргумент. Не кажаа убави работи, но не можеа да смислат ништо што би ја направило Унгарија морално, правно или политички виновна.

Сето тоа е дел од тактиките на кампањата на Орбан, вели Мајкл Игнатиев, поранешен канадски политичар кој внимателно ја следел унгарската политика како професор по историја на Централноевропскиот универзитет, кој Орбан го избркал од Будимпешта.

• Со Орбан секогаш постои ризик да се падне во стапица. Тој се бори за својот политички опстанок – рече Игнатиев, но не ги обвинува лидерите на ЕУ за ставот што го зазедоа.
• Мора да се запомни дека Орбан се бори со Брисел 16 години од понеделник до петок и ги наплаќа чековите во сабота и недела. Тоа е неговата игра, нели? Не мислам дека ЕУ може да го промени тоа. Ако има благ период, тој сепак ќе игра жестоко – додаде тој.

Четирите претходни изборни кампањи на Орбан беа засновани на идејата дека Унгарија се соочува со темна и опасна надворешна закана, а тој се претстави како човек на судбината – единствениот способен да заштити земја опкружена со предавнички непријатели.

Овие непријатели беа разновидни, од безлични финансиски сили и меѓународни институции до транснационални левичарски елити и, секако, Европската Унија.

Пирова победа

Иако оспорува дека Орбан ги намамил лидерите на ЕУ во стапица, европратеникот од Фидес, Андраш Ласло, призна дека конфликтот би можел да му помогне на унгарскиот лидер да обезбеди петти последователен мандат.

• Не беше реакцијата на нашите партнери од ЕУ таа што ни помогна на изборите, туку фактот дека г-дин Орбан истраја на својата позиција и не попушти под притисок. Г-дин Орбан всушност го одржа својот збор. Не е ли тоа она што секој граѓанин го сака од политичар? – рече Ласло за Политико.

Тој го обвини Володимир Зеленски за конфликтот, тврдејќи дека украинскиот претседател намерно не го поправа гасоводот „од политички причини, за да се меша во изборите, за да создаде хаос и страв со надеж дека Унгарците ќе се свртат против Орбан“.

Орбан се обидува да го прикаже својот унгарски ривал како марионета на ЕУ, па дури и како украински агент кој сака да ја турне Унгарија во војна.

Но, прикажувањето на Унгарците како инструменти на Брисел е лажно. Членовите на Европскиот парламент од партијата Тиса гласаа против заем од 90 милијарди евра за Украина, а самиот Унгарец го критикува забрзаниот процес на пристапување на Киев во ЕУ. Сепак, Орбан сè уште го карактеризира Унгарецот како „бриселски човек“.

• Во договор со Брисел и Киев, тие сакаат да донесат проукраинска влада на власт во Унгарија, наместо национална влада – тврдеше Орбан на Фејсбук минатата недела.

Со оглед на неговата доминација врз унгарските медиуми, групирањето на ЕУ, Унгарците и Украина во еден непријател би можело да функционира – барем во руралните области на кои Орбан мора да се држи ако сака да извојува уште една победа. Но, ако успее врз основа на минатонеделниот ќорсокак, „тоа ќе биде Пирова победа за него“, рече Петер Креко, директор на Институтот за политички капитал.

• Орбан може да го искористи ова во кампањата за да ја демонстрира својата борба против Брисел дома, но ако остане на власт, Советот ќе игра тврдо. Сега ситуацијата е лоша за ЕУ, но ќе биде многу полоша за Унгарија на среден и долг рок – ако Орбан остане на власт – заклучи Креко.