Skip to content
Метеоролошкиот феномен Ел Нињо, чиј интензитет беше оценет како „исклучителен“, доведе до затоплување на делови од Тихиот Океан во септември на нивоа што претходно не се регистрирани, зголемувајќи ја температурата на светските океани на рекордни вредности за месецот, објави во понеделник европската служба за следење на климата „Коперникус“.
Температурата на морето, со исклучок на поларните региони, достигна 21,05 степени Целзиусови на глобално ниво во септември, што е највисоката вредност досега забележана за тој месец. Ова го надмина претходниот месечен рекорд од септември 2023 година, кога температурата изнесуваше 20,92 степени Целзиусови.
Температурите на површината на морето „останаа екстремно високи во поголемиот дел од тропскиот Тихи Океан, каде што условите поврзани со Ел Нињо се засилуваат и се очекува дополнително да се интензивираат во наредните месеци “, според месечниот билтен на Коперникус.
Ел Нињо е природна климатска варијација што доведува до зголемување на температурите на површината на морето во централниот и источниот дел на екваторијалниот Тихи Океан. „Тековната епизода“, прогласена во јуни, би можела да стане најинтензивната досега забележана, дополнително засилувајќи ги ефектите од климатските промени предизвикани од човекот.
Температурата на површината на морето во референтната област на Тихиот Океан, позната како „регион Нињо 3,4“, достигна апсолутен рекорд од 29,70 степени Целзиусови во септември. Таа вредност ги надминува максималните температури забележани за време на претходните многу силни епизоди на Ел Нињо во 1982/1983, 1997/1998 и 2015/2016 година, што, според експертите, укажува на „исклучителниот интензитет“ на сегашниот феномен.
Јапонската метеоролошка агенција (JMA) во петокот објави дека Ел Нињо дополнително се засилил и дека температурата на морето во референтната зона на Пацификот е за четири степени Целзиусови повисока од нормалната. Таа аномалија „го надмина претходниот рекорд од плус 3,6 степени, забележан во декември 1997 година“, соопшти JMA.
Сепак, Коперник предупреди за Франс Прес (АФП) дека сè уште не може да се тврди дека сегашната епизода на Ел Нињо е најсилната досега забележана.
Климатолозите, имено, се обидуваат да го одделат влијанието на Ел Нињо од долгорочниот тренд на затоплување на океаните во контекст на климатските промени. Кога се применува тој критериум, сегашната епизода сè уште не го надминала интензитетот на најизразените феномени од минатото.
„Само е прашање на време“
Коперник наведува дека, кога станува збор за просечната температура на воздухот на површината на целата планета, минатиот септември бил втор најтопол во историјата на мерењата. Температурата била за 1,63 степени Целзиусови повисока од прединдустриското ниво, односно периодот пред масовната употреба на фосилни горива да доведе до долгорочно затоплување на климата, како што објави TVMonde5.
Ова е втор месец по ред како глобалните температури го надминуваат прагот од 1,5 степени Целзиусови затоплување во споредба со прединдустрискиот период. Тој праг претставува најамбициозната цел на Парискиот договор за климата.
Пред десет години, овој договор постави цел за ограничување на глобалното затоплување на далеку под два Целзиусови степени, со обид да се одржи на 1,5 степени.
Сепак, тој праг сè уште не е официјално надминат во однос на долгорочниот глобален просек, бидејќи се проценува врз основа на повеќегодишен период, а не на поединечни месеци. Повеќето научници, како и Обединетите нации, веруваат дека неговото пречекорување сега е неизбежно и повикуваат на напори за ограничување на неговиот опсег и времетраење.
„Моментално бележиме нова серија месеци со температури над 1,5 степени, а со оглед на тоа што силниот Ел Нињо продолжува да се засилува, веројатно е дека овој тренд ќе продолжи до 2027 година“, рече Карло Буонтемпо, директор на Службата за климатски промени „Коперникус“.
„Надминувањето на долгорочната граница за затоплување утврдена со Парискиот договор е само прашање на време“, рече тој, додавајќи дека „обемот на тоа надминување и неговото времетраење сè уште зависат од нас“.
Сушата се шири низ Европа, нивото на реките е екстремно ниско
Сушата продолжи во некои делови од Европа по летото кое веќе беше екстремно суво. Сушните услови дополнително се интензивираа или се проширија на Иберискиот Полуостров, Франција, Италија, западниот дел од Балканот и Грција.
Поради ова, во текот на септември во голем дел од Европа беа забележани екстремно ниски речни протоци. Ситуацијата на одредени делови од Рајна во Германија ја направи пловидбата речиси невозможна.
Овие податоци покажуваат дека последиците од невообичаено високите температури не се одразуваат само во затоплувањето на океаните и зголемувањето на глобалната температура, туку и во продолжените суши и нарушувања што влијаат на речниот сообраќај, земјоделството и снабдувањето со вода.
