Фабриките за вода се новата цел во војната

Фабрика за десалинизација во Бахреин беше оштетена во ирански напад со беспилотни летала на 8 март, соопштија властите, еден ден откако Техеран го обвини островот Кешм за сличен напад, кој го прекина снабдувањето со вода во 30 села.

Тензиите ескалираа по ултиматумот од Доналд Трамп, кој се закани дека ќе ги уништи иранските електрани ако Ормутскиот теснец не се отвори во рок од 48 часа. Иран, пак, го насочи своето внимание кон објектите за десалинизација во регионот.

„Водата е живот“, напиша министерот за надворешни работи на ОАЕ, Абдула бин Зајед ал-Нахјан, во X, нагласувајќи дека никој не треба да остане без вода.

„Првиот што ќе се осмели да нападне вода ќе предизвика конфликт многу поголем од сегашниот“, предупредува експертот за економија на вода, Естер Кроз-Делбур за новинската агенција Франс Прес.

Зошто е толку важна десалинизираната вода?

Во еден од најсушните региони во светот, каде што достапноста на вода е десет пати помала од глобалниот просек, постројките за десалинизација играат клучна улога во економијата и снабдувањето со вода за пиење.

Околу 42% од светските капацитети за десалинизација се наоѓаат на Блискиот Исток. Во Обединетите Арапски Емирати, 42% од водата за пиење доаѓа од вакви постројки, во Кувајт – 90%, во Оман – 86%, а во Саудиска Арабија – 70%.

„Без десалинирана вода нема ништо“, нагласува Кроз-Делбур, особено за мегаградови како Дубаи и Ријад.

Уште во 2010 година, анализа на ЦИА предупреди дека нарушувањето на овие постројки може да има посериозни последици од губењето на која било друга индустрија.

Кои се ризиците?

Покрај директните удари, инсталациите се ранливи на прекини на електричната енергија и контаминација на морската вода, вклучително и излевање на нафта.

„Ја зајакнавме контролата и безбедноста околу инсталациите“, објаснува Филип Бурдо од француската компанија Веолија, која управува со инсталации во Оман и Саудиска Арабија.

Во некои земји, системи за воздушна одбрана против беспилотни летала и ракети веќе се распоредени околу големите инсталации.

Дали постојат преседани?

Во текот на изминатата деценија, имаше изолирани случаи на напади врз вакви инсталации – помеѓу Јемен и Саудиска Арабија, како и во Газа.

Слични напади беа претходно регистрирани за време на Заливската војна во 1991 година.

Кои би можеле да бидат последиците?

Ефектите би можеле да се движат од привремени прекини до сериозни кризи во случај на продолжена штета.

„Може да има масовни евакуации на градовите и воведување режими за вода“, предупредува Кроз-Делбур. Ова би влијаело на економијата – од туризмот до индустријата и центрите за податоци.

Сепак, постојат заштитни мерки – многу инсталации се меѓусебно поврзани, а снабдувањето со вода обично трае од два до седум дена, што може да ја ограничи кризата во случај на краткорочни прекини.