Хамнеи од Белград ја кажа легендарната порака: Стрелата е пуштена и патува кон својата цел

Во атмосфера на пријателство на Движењето на неврзаните, Белград во 1989 година, во последните денови и на некогашна Југославија, го пречека тогашниот претседател на Исламската Република Иран, Али Хамнеи. „Стрелата е насочена, многу внимателно е насочена и е на пат кон целта“, му порача Хамнеи на писателот Салман Ружди на прес-конференција во Дедиње, осврнувајќи се на неговиот роман „Сатански стихови“, кој беше забранет во Иран една година претходно.

За време на престојот во Белград, Хамнеи се сретна со претседателот на Претседателството на СФРЈ, Раиф Диздаревиќ. Како што е наведено во заедничкото соопштение објавено во главниот град, разговорите се одржале „во срдечна атмосфера на пријателство и меѓусебно разбирање, што ги карактеризира односите меѓу двете неврзани земји“.

Диздаревиќ и Хамнеи изјавија дека се задоволни од позитивниот развој на билатералните односи и политичкиот дијалог и дека се подготвени да ги зајакнат односите во сите области.

Тие разговараа особено за економската соработка, а се разговараше и за науката, образованието, културата и информациите.

Соговорниците се осврнаа и на меѓународните прашања – од подготовките за Деветтиот самит на Движењето на неврзаните до ситуацијата на Блискиот Исток, Авганистан и Јужна Африка.

Една од важните теми на масата на двајцата лидери беше Конвенцијата за забрана на развој, производство и употреба на хемиско оружје.

Југословенската страна ја поздрави одлуката на Иран да ја прифати Резолуцијата 598 на Советот за безбедност на ООН и да ја заврши војната со Ирак, изразувајќи надеж дека тоа ќе претставува основа за потрајни мир во регионот.

„Стрелата е пуштена“

Хамнеи ја заврши својата посета на Белград со прес-конференција во палатата Двор на Дедиње. Доминираа прашањата околу прогонот на британскиот писател Салман Ружди и книгата „Сатански стихови“.

„Мислам дека нема решение за овој случај. Стрелата е пуштена. Таа е многу внимателно насочена и е на пат кон својата цел. Затоа, арогантните луѓе треба да научат што може да им се случи ако ги навредуваат и понижуваат другите“, рече Сејед Али Хамнеи.

Тој оцени дека се случил несреќен инцидент кој бил различно коментиран од светската заедница.

„Не е потребно да се чита книгата збор по збор за да се разбере дека станува збор за навреди“, рече Хамнеи, додавајќи дека Иран нема намера да ја извезува исламската револуција и дека исламот, во своето автентично толкување, ги почитува другите религии.

Пораката на Хамнеи до Ружди од Белград беше предмет на големо меѓународно медиумско известување. Романот „Сатански стихови“ беше забранет во Иран една година претходно, во 1988 година, бидејќи многу муслимани го сметаат за богохулство. Претходникот на Хамнеи, иранскиот лидер ајатолахот Рухолах Хомеини, издаде фатва, или едикт, со кој се бараше смртта на Ружди. Под Али Хамнеи, полуофицијалната иранска верска фондација ја зголеми наградата за убиството на Ружди од 2,8 милиони долари на 3,3 милиони долари. Во меѓувреме, Ружди беше избоден во 2022 година, а имаше и неколку обиди за атентат врз преведувачи на текстовите на Ружди.

Посетата на Белград беше дел од пошироката дипломатска турнеја на Хамнеи. Истата година, тој ги посети Кина и Северна Кореја во мај 1989 година. Еден месец подоцна, тој беше избран за врховен лидер на Иран и оттогаш никогаш не ја напушти земјата.

Посетата на Белград, според тоа, доби историска димензија – како последна средба на Али Хамнеи со европска почва.