Skip to content
Голем дел од злосторствата во Иран во текот на изминатите неколку дена им се припишуваат на лидерите на Исламската револуционерна гарда (ИРГ) и милицијата Басиџ. Повеќе сведоци пријавија дека припадниците на гардата пукале во демонстрантите, понекогаш со воено оружје, и очигледно неселективно пукале во толпата. Милицијата Басиџ е позната по тоа што ги брка своите жртви на мотоцикли. Исламската револуционерна гарда е одговорна и за внатрешната и за надворешната безбедност во земјата, а милицијата Басиџ е под нејзина контрола.
Полицијата досега е опишана како личност која користи помалку брутални тактики. Тие се поврзуваат првенствено со употребата на солзавец и гумени куршуми. За разлика од Исламската револуционерна гарда, редовната армија ужива добар углед кај населението. Се чини дека не била вклучена во задушувањето на протестите. Сепак, таа исто така ја потврди својата лојалност кон врховниот лидер Али Хамнеи пред големото крвопролевање.
Исламската револуционерна гарда е создадена затоа што Хомеини не ѝ верувал на армијата. Двојната структура на ИРГ на револуционерната гарда и редовната армија е директна последица од револуцијата од 1979 година. Во очите на многу Иранци, армијата го симболизира единството и суверенитетот на земјата. Беше создадена и модернизирана пред околу еден век од Реза Шах Пахлави, основачот на династијата Пахлави. За време на револуцијата во 1979 година, армијата прогласи неутралност, со што го запечати крајот на монархијата и спречи понатамошно крвопролевање.
Амнестијата ѝ дозволи на армијата да продолжи да постои, но револуционерниот водач Рухолах Хомеини не сакаше да се потпре на неа. Тој ја создаде револуционерната гарда од вооружени групи на отпор за да ја обезбеди својата моќ, вклучително и против групите што му помогнаа да постигне победа во револуцијата. Некои од гардите претходно беа обучени од палестински групи.
Целиот ирански безбедносен апарат беше силно под влијание на Иранско-ирачката војна (1980-1988), која беше предизвикана од ирачкиот напад врз тогаш кревката Исламска Република. Исламистите мобилизираа стотици илјади волонтери за војната, поставувајќи ги темелите за доминантната улога на Корпусот на Револуционерната гарда. Значаен дел од сегашното раководство на режимот го сочинуваат поранешни команданти од тие воени години.
За да се обезбеди егзистенција и вработување на многуте борци по војната, беше создадена градежна структура за реконструкција. Таканаречената „Хатам ал-Анбија“ ги постави темелите за денешната економска империја на ИРГ, која моментално доминира во многу сектори на економијата. Ова е исто така последица на меѓународните санкции, кои Корпусот на револуционерната гарда ги претвори во бизнис модел за заобиколување.
Корпусот на револуционерната гарда е исклучително влијателен
Исалмската револуционерна гарда е значително повлијателла од редовната армија. Ги контролира ракетните и нуклеарните програми. Коегзистенцијата на овие две воени организации води до бројни преклопувачки структури кои се натпреваруваат едни со други. Ова важи, на пример, за разузнавачките служби.
По Зеленото движење од 2009 година, кога милиони Иранци протестираа против наводно наместениот реизбор на Махмуд Ахмадинеџад, беше создаден специјален баталјон на Корпусот на револуционерната гарда за да ги потисне немирите – баталјонот Имам Али.
Како еден вид резервна армија, ИРГ може да се потпре и на десетици илјади паравоени обучени борци од Басиџ. Во нормални времиња, тие дејствуваат како морална полиција и информатори, вклучително и во училиштата и универзитетите. Тие се индоктринирани преку редовна обука и се клучен столб на Исламската Република. Нивните семејства уживаат привилегии како што се финансиска поддршка и полесен пристап до работни места во државниот апарат. Тие се широко омразени од населението.
Според експертот за Иран, Валтер Пош, структурите на Басиџ се исто така „обид на режимот да интегрира и контролира револуционерни движења и групи“. Пош го напиша ова во детален извештај за иранскиот безбедносен апарат објавен од Австриската национална одбранбена академија. Овие револуционерни групи се познати како „Хезболах“ и се особено радикални. Тие тврдат дека имаат право да користат насилство против Иранците за кои веруваат дека се однесуваат на неисламски начин.
Заземање на власта по владеењето на Хамнеи?
Многу Иранци се сомневаат и дека таканаречените Сили за народна мобилизација од Ирак биле вклучени во неодамнешното смртоносно задушување на демонстрантите. Ова не може да се докаже. Овие шиитски милиции се сојузници на Силите Кудс, надворешното крило на ИРГ. Според сопствената дефиниција, Корпусот на ИРГ не е подреден на државата или нацијата, туку на Врховниот лидер и зачувувањето на Исламската Република. Сепак, стана толку доминантен економски и политички, како и во својата сфера на влијание ви безбедноста за која некои експерти веруваат дека е можно Корпусот да ја преземе власта по завршувањето на владеењето на Хамнеи.
За време на дванаесетдневната војна со Израел во јуни, дел од раководството беше убиено. Помладите команданти кои ги заменија, според некои аналитичари, се уште порадикални идеолошки. Нивните постапки веројатно се водени и од нивните значајни економски интереси. Исламската револуционерна гарда е наведена како терористичка организација од голем број земји, вклучувајќи ги САД, Канада и Австралија.