Како беше извршен атентатот на векот: Трамп имаше неочекуван партнер

Врховниот лидер на Иран, Али Хамнеи, беше убиен во воздушен напад врз неговиот комплекс во центарот на Техеран во сабота наутро. Неговиот живот висеше на конец и минатата година, за време на Дванаесетдневната војна со Израел, кога израелските претставници имаа можност да го убијат, но потоа американскиот претседател Доналд Трамп ги запре, принудувајќи ги двете страни на непријатно примирје, пишува The Telegraph.

Осум месеци подоцна, преговорите за нуклеарните и ракетните програми на Иран се во застој, а американскиот претседател го изгуби трпението. Иранските државни медиуми потврдија дека Хамнеи е убиен на состанок со најмалку пет други високи функционери на режимот. Израелските сили фрлија десетици бомби врз неговиот комплекс, а истовремени напади беа извршени на најмалку две други локации во градот, во операција насочена кон обезглавување на иранското раководство.

Снимките потврдени од The ​​Telegraph покажуваат густи облаци чад што се издигаат над Техеран од урнатините на канцеларијата на Хамнеи, замаглувајќи го сонцето. Сателитските снимки откриваат дека поголемиот дел од зградата е претворен во прашина и пепел. Телото на врховниот лидер, изрешетано со шрапнели, наводно било извлечено од урнатините, а фотографии од трупот наводно им биле прикажани на Трамп и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху.

По минатогодишното искуство близу до смртта, Хамнеи се повлекувал сè повеќе во себе, па дури и неговите објави на социјалните мрежи станале ретки. Се вели дека неговиот бункер е толку длабоко под земја што му требаат повеќе од пет минути со лифт за да се стигне до него. Можностите за напад биле ретки, но на неговите непријатели им требало само еден.

Footage circulating online appeared to show smoke rising in central Tehran after a reported strike near Iran’s Supreme Leader’s office complex. pic.twitter.com/f3ac9a0jOf

— Iran International English (@IranIntl_En) February 28, 2026

Напад во средината на денот, за време на Шабат и Рамазан

Сега изгледа наивно што врвните функционери на режимот се собирале само на неколку локации, особено во време кога САД собирале најголема воена сила на Блискиот Исток од војната во Ирак. Нападот околу 8:10 часот по локално време ги изненадил целосно. Висок функционер за одбрана го опишал како „масовен и исклучително дрзок дневен напад“ кој „го погодил самиот врв на владата од самиот почеток“.

Режимот беше фатен како спие „во сабота наутро, за време на Рамазан и на Шабат“, изјави функционерот за Фокс њуз. Шабат е еврејски ден за одмор, што го прави израелскиот напад помалку веројатен, додека побожните муслимани постат од зори до самрак за време на Рамазан. Затоа, додаде функционерот, „донесена е намерна одлука да се забрза времето на нападот“.

Саудиска помош

Израел наводно имал поддршка и од неочекуван партнер: Саудиска Арабија. „Вашингтон пост“ објави дека саудискиот престолонаследник Мохамед бин Салман минатиот месец упатил неколку приватни телефонски повици до Трамп, барајќи американски напад. Иако јавно поддржувал дипломатско решение, престолонаследникот наводно тврдел во разговорите со Американците дека Иран само ќе стане посилен и поопасен ако Вашингтон не нападне веднаш. Оваа позиција ја поддржал саудискиот министер за одбрана Халид бин Салман, кој се сретнал со американски функционери и ги предупредил за ризиците од одложување на нападот врз Иран.

Висок функционер на администрацијата на Трамп тврдел дека претседателот бил принуден да дејствува затоа што Иран подготвувал превентивен напад, но барем еден разузнавачки извор го негирал тоа тврдење. Во меѓувреме, ЦИА го следела ајатолахот со месеци, проучувајќи ги неговите движења и навики, изјавиле за „Њујорк тајмс“ извори запознаени со операцијата.

Американската агенција дознала за состанокот во саботата и, што било клучно, дека самиот Хамнеи ќе биде присутен на него. Оваа информација била пренесена на Израел, врз основа на која САД и Израел го прилагодиле планот и нападнале во средината на денот во саботата.

Пријавување за смрт

Иранското раководство првично тврдело дека ајатолахот е безбеден надвор од Техеран. Министерот за надворешни работи, Абас Арагчи, рекол дека Хамнеи е сè уште жив „колку што тој знае“. Но, среќата го напуштила. Интервенцијата на Трамп го спасила минатата година, а во 1981 година преживеал бомбардирање што му ја парализирало десната рака.

Иранските државни медиуми на крајот попуштиле и ја признале смртта на врховниот лидер во раните утрински часови во неделата. Сепак, дури и пред официјалната потврда, додека гласините сè уште се ширеле, Трамп објавил дека Хамнеи е мртов, нарекувајќи го „еден од најзлите луѓе во историјата“.

„Ова не е само правда за народот на Иран, туку и за сите големи Американци и луѓе од бројни земји низ целиот свет кои беа убиени или осакатени од Хамнеи и неговата банда крволочни бандити“, напиша тој на социјалните медиуми. „Тој не можеше да ги избегне нашите разузнавачки и високо софистицирани системи за надзор. Тесно соработувавме со Израел и немаше ништо што тој или другите лидери убиени со него можеа да направат.“

Можно предавство од внатрешниот круг

Сè уште не е јасно на кои системи за надзор мислеше Трамп. Се шпекулира дека имало шпион во внатрешниот круг на ајатолахот кој ги открил клучните информации. Рајан Бробст, заменик-директор во Фондацијата за одбрана на демократиите, рече дека САД имаат „широк спектар на разузнавачки, надзорни и извидувачки капацитети што можат да бидат користени“.

„Ова вклучува воздушно и вселенско набљудување, сигнали и електронско разузнавање, пресретнување на комуникациите, како и човечки ресурси на терен“, објасни тој за The Telegraph.

Изјавата на Трамп сугерира дека САД го следеле ајатолахот, додека Израел го повлекол чкрапалото. Ова е во согласност со информациите од официјални лица од двете страни, според кои САД во „Операцијата Епски бес“ се фокусирале на воени цели користејќи ракети Томахавк, ракети ХИМАРС и беспилотни летала, додека Израел ги таргетирал ракетните складишта и високите функционери.

Паралелно со нападите, Израел изврши серија сајбер напади за дополнително понижување на иранскиот режим. Популарната апликација за муслиманска молитва BadeSaba Calendar беше хакирана за да ги покани војниците да се приклучат на „ослободителните сили“, а државната новинска агенција IRNA беше исто така хакирана за да го објави „разорниот удар“ врз властите.

Значајно е што на профилот на Хамнеи на социјалните мрежи, додека на официјалните лица сè уште им се негира неговата смрт, се појави последното соопштение. На неа е прикажана фигура со мечот Зулфикар, оружје поврзано со Али ибн Аби Талиб, роднина на пророкот Мухамед, убиен во 661 година. „Во име на Нами Хајдер“, пишуваше во описот. „Мир со него“.

Веднаш по веста за атентатот, неговиот врвен помошник Али Лариџани се заколна на одмазда. „Ќе ги натераме ционистичките криминалци и бесрамните Американци да се покаат за своите постапки. Храбрите војници и големиот ирански народ ќе им одржат незаборавна лекција на пеколните меѓународни угнетувачи“, рече тој.