Skip to content
Уставниот совет на Врховниот суд на Венецуела во саботата донесе одлука со која ѝ наложи на потпретседателката Делси Родригез да ја преземе функцијата вршител на должноста претседател на земјата. Оваа мерка следеше откако американските сили го приведоа Николас Мадуро за време на воена операција во раните утрински часови.
Во образложението на пресудата, беше наведено дека Родригез ја презема „функцијата претседател на Боливарска Република Венецуела, со цел да се гарантира административен континуитет и сеопфатна одбрана на нацијата“.
Судот истакна дека дискусијата ќе продолжи со цел „да се утврди применливата законска рамка за да се гарантира континуитетот на државата, функционирањето на владата и заштитата на суверенитетот во околностите на присилно отсуство на претседателот на Републиката“.
Уставна основа
Во согласност со членовите 233 и 234 од Уставот на Венецуела, во ситуации на привремено или трајно отсуство на претседателот, неговите овластувања ги презема потпретседателката.
Родригез, која истовремено е министерка за финансии и министерка за нафта, официјално ја презеде својата нова функција во саботата попладне. Неколку часа по апсењето на Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес, таа претседаваше со седница на Националниот совет за одбрана.
Во присуство на министри и високи државни функционери, таа побара „итно ослободување“ на уапсениот пар и остро ја осуди американската воена акција.
„Оваа операција претставува флагрантно кршење на меѓународното право и суверенитетот на Венецуела”, рече Родригез стоејќи пред венецуелското знаме, повикувајќи ги граѓаните да се обединат. „Она што ѝ беше направено на Венецуела може да му се направи на секого.“
Конфликтни пораки за односите со САД
Неколку часа по апсењето, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека државниот секретар Марко Рубио разговарал со Родригез и дека таа покажала подготвеност да соработува со Вашингтон.
„Таа рече ‘Ќе направиме што и да ви треба’. Мислам дека беше доста љубезна. Ќе го направиме ова правилно“, рече Трамп.
Сепак, во јавните говори, Родригез не покажа знаци на попуштање. Таа ја отфрли можноста за соработка со Соединетите Американски Држави и нагласи дека Мадуро сè уште останува претседател на земјата.
„Во оваа земја има само еден претседател, а неговото име е Николас Мадуро Морос“ – ”, рече Родригез, кој стана најистакнатата фигура во владата во вонредни околности.
Кој е Делси Родригез?
Делси Елоина Родригез Гомез, 56, адвокатка образовувана на Централниот универзитет во Венецуела, беше избрана за улогата како долгогодишна клучна фигура во владата. Повеќе од дваесет години, таа е меѓу највлијателните претставници на „Чависмо“, политичко движење основано од покојниот Уго Чавез, а подоцна продолжено од Мадуро.
Заедно со нејзиниот брат Хорхе Родригез, сегашниот претседател на Националното собрание, тие сееден од најсилните политички тандеми во земјата. Нивното влијание е длабоко вкоренето во владините институции уште од ерата на Чавез.
Таа го изгради имиџот на непопустлива бранителка на режимот преку низа важни функции:
Министерка за комуникации (2013–2014) – одигра клучна улога во обликувањето на медиумскиот наратив на владата.
Министерка за надворешни работи (2014–2017) – таа стана меѓународно призната по нејзините силни изјави во одбрана на владеењето на Мадуро во Обединетите нации и Организацијата на американски држави (ОАД), честопати влегувајќи во конфликти со странски дипломати и отфрлајќи ги обвинувањата за кршење на човековите права како дел од странски заговори.
Претседателка на Уставотворното собрание (2017) – го презеде раководството на телото кое, по победата на опозицијата на парламентарните избори во 2015 година, ефикасно ги презеде законодавните овластувања и им дозволи на властите да го заобиколат опозицискиот парламент, дополнително консолидирајќи ја моќта на Мадуро.
Во времето на преземањето на претседателските овластувања, Родригез веќе имаше контрола врз клучните сегменти од венецуелската економија. Како министерка за финансии и нафта, таа управуваше со најважните ресурси на земјата за време на длабока економска криза и под меѓународни санкции, што укажува на големата доверба што Мадуро ја имаше во неа.
Уставниот адвокат Хозе Мануел Романо ја опишува како личност која ужива „целосна доверба“ од претседателот.
– Извршната потпретседателка е исклучително ефикасна оперативка, жена со силни лидерски вештини за управување со тимови. Ориентирана е кон резултати и има значително влијание врз целиот владин апарат, вклучително и Министерството за одбрана, што е клучно во овие околности – нагласува Романо.
Сепак, аналитичарите предупредуваат дека нејзиното преземање на функцијата не значи омекнување на односите со Западот, и покрај тврдењата на Трамп.
Имдат Онер, аналитичар во Институтот „Џек Д. Гордон“, смета дека тоа не претставува „умерена алтернатива“.
„Таа е една од најмоќните и најцврстите фигури во целиот систем. Нејзиното доаѓање на чело на државата е веројатно резултат на одредено разбирање меѓу САД и клучните актери за сценариото по Мадуро, во кое таа ќе ја има улогата на технички лидер до транзицијата“, заклучува Онер.