Кушнер под конгресен надзор: Израелско оружје, Елбит и односот со Србија

Кушнер

Висок демократ во Претставничкиот дом побара информации за финансиските инвестиции на Џаред Кушнер откако истрагата на CNN покрена прашања за можен конфликт на интереси меѓу неговите бизниси и неговата улога во дипломатските напори на администрацијата на Доналд Трамп на Блискиот Исток.

Пратеникот Роберт Гарсија, највисок демократ во Комитетот за надзор и владини реформи на Претставничкиот дом, испрати писмо до инвестициската фирма на Кушнер, Affinity Partners. Во него, Гарсија рече дека демократите во комитетот истражуваат „невидени и опасни начини“ на кои претседателот Трамп и неговото семејство профитираат финансиски од нивниот пристап до власт.

„Сакам детални информации за вашите деловни зделки на Блискиот Исток за да утврдам дали вашите значајни финансиски добивки дошле на сметка на безбедноста и сигурноста на Американците“, напиша калифорнискиот конгресмен. Барањето доаѓа неколку дена откако истрагата на CNN откри дека Affinity Partners е најголемиот акционер во израелската финансиска фирма Phoenix Financial. Преку своите инвестиции, Phoenix поседува удели во компании кои снабдуваат опрема за израелската војска. Меѓу нив е и Elbit Systems, најголемиот производител на оружје во Израел.

CNN идентификуваше најмалку девет компании поврзани со израелскиот воено-индустриски сектор во кои Phoenix има инвестиции. Според истрагата, вредноста на инвестициите во овие компании надминува 456 милиони долари. Affinity Partners не поседува директно акции во деветте компании наведени од CNN. Врската е преку Phoenix Financial, во која Affinity е најголем акционер.

Кушнер ги отфрла критиките

Адвокатот на Џаред Кушнер ги отфрла критиките на Гарсија и истакнува дека неговиот клиент не е вклучен во одлуките на Phoenix за тоа каде да инвестира. Според него, Кушнер нема управувачка улога во компанијата и никогаш не бил вклучен во одлуките за стекнување или продажба на средства. Сепак, адвокатот го напаѓа и самиот Гарсија, истакнувајќи дека пензиските фондови во кои учествува конгресменот поседуваат и акции на Phoenix Financial и Elbit Systems. Портпаролот на Гарсија одговори дека конгресменот лично не тргува со овие акции и нема контрола врз инвестициските одлуки на пензиските фондови. Тие се во сопственост на милиони вработени во јавниот сектор. Според портпаролот на Гарсија, одбраната на Кушнер се обидува да го одвлече вниманието од прашањата поврзани со работењето на неговата компанија.

Што покажува истрагата на CNN

Affinity Partners купи удел во Phoenix Financial во јули 2024 година, а во јануари 2025 година, кратко пред Доналд Трамп да се врати во Белата куќа, ја удвои својата инвестиција и стана најголем акционер. Кушнер подоцна го нарече Phoenix Affinity „најдобра инвестиција“. Во јули 2026 година, Affinity продаде околу една четвртина од својот удел во Phoenix за повеќе од 340 милиони долари. Според CNN, ова донесе принос што надминува пет пати поголема од почетната инвестиција. Сепак, компанијата останува најголем акционер во Phoenix.

Документите анализирани од CNN покажуваат дека Phoenix инвестирал стотици милиони долари во Elbit Systems и други компании кои ја снабдуваат израелската војска со беспилотни летала, воени бродови, системи за надзор и опрема за рушење згради. Сите девет компании идентификувани од CNN забележаа раст на нивните акции во изминатата година. Некои ја наведоа војната во Газа како фактор за зголемената побарувачка за нивните производи и услуги. По објавувањето на истрагата, Кушнер го нарече материјалот „длабоко погрешен“. Тој не идентификуваше никакви специфични фактички грешки во публикацијата.

Кушнер, Елбит и Србија

Врската со регионот се проширува и во Србија благодарение на Елбит Системс. Во септември 2026 година, во белградската населба Макис беше отворена фабрика за склопување дронови, изградена во соработка со израелската компанија Елбит Системс. Производството се одвива во просториите на српската компанија СДС Технолоџис. Според истрагата на БИРН, еден од директорите на СДС Технолоџис е израелскиот адвокат Зајон Амир, кој го застапува и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху. Компанијата беше отворена на 17 септември од страна на српскиот претседател Александар Вучиќ и израелскиот амбасадор во Србија, Авивит Бар-Илан. Церемонијата се одржа без присуство на новинари, а Вучиќ ја објасни одлуката со потребата од доверливост околу производството. Нема докази дека Афинити Партнерс или Џаред Кушнер се инвеститори во српската фабрика за дронови. Врската е индиректна – преку Елбит Системс, која е меѓу компаниите идентификувани од CNN како дел од инвестициското портфолио на Феникс Фајненшл.

Повлекување од проектот на Генералштабот

Србија, исто така, има директна врска со бизнисот на Кушнер. „Афинити Партнерс“ се повлече во декември 2025 година од проектот за реконструкција на поранешниот комплекс на Генералштабот во Белград. Компанијата планираше да изгради луксузен комплекс со хотел на местото на зградите уништени од бомбардирањето во 1999 година. Повлекувањето следеше по обвинувањата против српските владини претставници во врска со постапката за отстранување на статусот на комплексот како заштитено културно наследство. Меѓу обвинетите беше и тогашниот министер за култура Никола Селаковиќ. „Афинити Партнерс“ соопшти дека се повлекува од проектот од почит кон граѓаните на Србија и Белград.

И Албанија е во фокусот

За разлика од Србија, каде што „Афинити Партнерс“ се повлече од проектот на Генералштабот, инвестициските планови на компанијата во Албанија продолжуваат. Во 2026 година, тие предизвикаа силна јавна и политичка реакција поради плановите за развој на област околу заштитеното подрачје Нарта. Протестите беа поврзани со загриженост за влијанието врз природата и живеалиштата на заштитените птици, вклучувајќи ги и фламингата.

Албанскиот премиер Еди Рама ги бранеше инвестициските планови, додека Специјалното обвинителство за борба против корупцијата (SPAK) започна истрага за промените во законот за заштитени подрачја и начинот на кој се доделува или пренесува државно земјиште.

И Украина се вклучи во спорот

Прашањата околу бизнисот на Кушнер не се ограничени само на Израел. „Њујорк тајмс“ објави за потенцијално преплетување на неговите волонтерски дипломатски активности со деловни интереси поврзани со војната во Украина. Според публикацијата, преговорите на САД со Русија за завршување на војната се испреплетени со план од повеќе милијарди долари за продажба на средства на една од најголемите руски енергетски компании на група инвеститори поврзани со Стив Виткоф и Кушнер, двајца од клучните преговарачи на администрацијата на Трамп. Тимот на Виткоф рече дека тој немал судир на интереси или финансиски интерес во ова прашање и дека работел за американската администрација на своја сметка.

Дали е можна официјална истрага?

Комитетот за надзор и владини реформи на Претставничкиот дом е примарното истражно тело на Претставничкиот дом. Сепак, писмото на Гарсија е испратено од претставник на малцинството и само по себе не ги обврзува „Афинити партнерс“ да ги достават бараните документи. Ситуацијата би можела да се промени по среднорочните избори за Конгресот во ноември. Доколку демократите освојат мнозинство во Претставничкиот дом, тие ќе имаат пошироки овластувања да покренат формални истраги. Но, случајот го става на виделина прашањето за границата помеѓу приватните инвестиции и дипломатската активност, кога истото лице има значајни деловни интереси во регион каде што истовремено е вклучено во чувствителни меѓународни преговори.

Рацин.мк ве прашува:

Дали ЕУ го признава македонскиот идентитет?

Најчитано

Рацин.мк ве прашува:

Дали ЕУ го признава македонскиот идентитет?