Марта Кос повторно се соочува со обвинувањата за врски со југословенската тајна полиција

Европската комесарка за проширување Марта Кос повторно се најде во центарот на обвинувањата дека била соработничка со југословенската тајна полиција, колоквијално позната како УДБА.

Новите обвинувања беа изнесени по презентацијата на книгата насловена како „Комесарот“ од словенечкиот автор Игор Омерза, што се одржа на 10 март во Европскиот парламент. Книгата објави документи за кои авторот тврди дека ја докажуваат соработката на Словенката Марта Кос со југословенските тајни служби.

Промоцијата ја организираше словенечката европратеничка Романа Томц, членка на Европската народна партија – најголемата политичка група во Европскиот парламент.

Кратко по настанот, Томц испрати писмо до Европската комисија, во кое се повикува на содржината на презентираната книга.

„Новите документи сугерираат дека Марта Кос, како кандидатка, го излажала парламентарниот комитет на Европскиот парламент, наведувајќи дека никогаш не била соработничка на југословенската тајна полиција“, рече Томц во писмото, кое го објави на социјалните медиуми и го цитираше Радио Слободна Европа/РЛ.

Таа ја праша Европската комисија дали е свесна за новите обвинувања, дали има намера да ги истражи и какви мерки планира да преземе за да ја исклучи можноста Кос дала лажни информации за време на нејзиното сослушување во Европскиот парламент, нагласувајќи дека Комисијата е должна да ги почитува највисоките стандарди за интегритет.

Гијом Мерсие, портпарол на Европската комисија за проширување, негираше дека институцијата добила такво писмо.

„Комесарката Кос помина низ обемна и темелна постапка за проверка за да се приклучи на Колеџот на комесари. Европскиот парламент го одобри нејзиното назначување по истиот процес како и за сите 27 други комесари. Комитетот за правни прашања на Европскиот парламент ја разгледа нејзината декларација за интереси и не најде судир на интереси. Европската комисија нема понатамошни коментари“, рече Мерсие.

Службата за државна безбедност (СДБ) беше основана во Југославија во 1946 година, кратко по завршувањето на Втората светска војна, а беше преименувана во Служба за државна безбедност во 1966 година.

СДБ е озлогласена по својата улога во прогонот на политичките противници во Југославија по војната. Значаен дел од нејзините активности во следните децении беа насочени кон следење и елиминирање на луѓе во дијаспората за кои се сметаше дека дејствуваат против интересите на државата.

Тврдењата дека Марта Кос била соработничка со југословенската тајна полиција првпат се појавија во 2024 година за време на сослушувањето за потврда на нејзината кандидатура како словенечки кандидат за европски комесар.

Кос потоа ги отфрли сите обвинувања и ги опиша како дезинформации.

Портпаролот на Европската народна партија потврди за медиумите дека европратеничката Романа Томц детално ја информирала групата за најновите откритија поврзани со комесарката Марта Кос.

„Групата внимателно ќе ја испита ситуацијата. Засега, забележуваме дека комесарката Кос не ги поби овие нови откритија. Топката сега е во нејзина близина“, рече портпаролот на Европската народна партија во Европскиот парламент.

Европратениците најавија дека ќе ѝ постават прашања на Марта Кос за новите обвинувања за време на дебатата за проширување во Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент (AFET), закажана за понеделник, 16 март.

Сепак, Кос денес го информираше комитетот AFET дека нема да може да учествува во дискусијата.

„Порано или подоцна таа ќе мора да се појави во AFET и тоа нема да ѝ се допадне“, рече претставник на Европската народна партија во Европскиот парламент.