Skip to content
Во текот на четирите години од целосната војна во Украина, Унгарија постојано ги поткопуваше акциите на Европската Унија против Русија. Будимпешта инсистираше на олеснување на санкциите и редовно се спротивставуваше на помошта за Киев. Неодамна блокираше десетици милијарди долари кредити од ЕУ за Украина, наменети да ѝ помогнат на земјата да се спротивстави на руската агресија.
Со приближувањето на парламентарните избори на 12 април, Москва се чини решена да му ја возврати услугата на својот најблизок сојузник во ЕУ, премиерот Виктор Орбан. Позицијата на унгарскиот националист, најдолгогодишниот лидер во блокот, одеднаш изгледа несигурна, анализира Њујорк Тајмс.
Во поддршка на Орбан, кој се потпира на евтина руска енергија за да ја поткрепи слабата економија на Унгарија, рускиот претседател Владимир Путин го угости министерот за надворешни работи Петер Сијарто во Кремљ минатиот месец. Путин го увери дека Унгарија може да смета на руски резерви на нафта, и покрај превирањата околу војната во Иран и покрај бојкотот на повеќето руски резерви на енергија од страна на другите земји од ЕУ.
Поддршка доаѓа и од Соединетите Американски Држави. Претседателот Доналд Трамп вети „целосна и недвосмислена поддршка“ за Орбан, а потпретседателот Џ.Д. Венс ќе ја посети Будимпешта за да му помогне во кампањата, дури и кога анкетите покажуваат дека ќе ги изгуби изборите.
Зголемениот интерес од странство за изборите во земја со помалку од 10 милиони луѓе ја одразува улогата на Орбан како симбол за конзервативците во странство и трн во окото на либералите во Европа и пошироко.
Интересот на Русија е особено силен, што ги поттикнува противниците на Орбан да бараат докази за мешање, како што беше на претседателските избори во САД во 2016 година и серијата европски избори оттогаш. Но, докажувањето на тајното мешање е тешко, па дури и непотребно, велат аналитичарите. Соработката меѓу Москва и владата на Орбан за влијание врз изборите е во голема мера отворена.
„Приказната е помалку за тајното руско мешање, а повеќе за отворената соработка со властите во врска со антиукраинската реторика, енергетските врски и непријателството кон ЕУ“, рече Питер Креко, директор на истражувачката група Политички капитал со седиште во Будимпешта. „Ова е речиси без преседан за европски избори“, додаде тој.
Од победата на Трамп во 2016 година, кога истрагата на специјалниот советник Роберт Милер откри „широко и систематско“ руско мешање, Европа е особено чувствителна на ваквите сигнали. Меѓутоа, во Унгарија, властите не само што не успеаја да ги ограничат, туку и ги повторија и засилија руските пораки, прикажувајќи го украинскиот претседател Володимир Зеленски како главна закана – улога што Орбан претходно му ја припишуваше на финансиерот Џорџ Сорос.
Постерите со Зеленски низ целата земја, поставени од партијата Фидес на Орбан, го прикажуваат како закана. Новите постери од минатиот месец го прикажуваат Зеленски заедно со лидерот на опозицијата Петер Маѓар и предупредувањето: „Тие се опасни! Запрете ги. Само Фидес на 12 април“.
Во неделата, министерот за надворешни работи Сијарто посочи дека Украина стои зад обидот за дигање во воздух на гасоводот Турски тек до Унгарија откако српските власти објавија дека пронашле експлозиви. Орбан свика итен состанок на Советот за безбедност и распореди војници за заштита на инфраструктурата, поттикнувајќи ги стравувањата на опозицијата дека инцидентот може да се искористи за сеење паника или дури и одложување на изборите.
Сеењето страв следи по сценарио опишано во август од страна на руската служба за надворешно разузнавање СВР. Во јавна изјава, службата соопшти дека добила „информации“ дека Украина соработува со Европската Унија за соборување на Орбан.
„Режимот на Зеленски ја врши валканата работа“, се вели во соопштението.
Степенот на врските меѓу Будимпешта и Москва е очигледен и во објавената снимка од разговор од 2024 година меѓу Сијарто и рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров. Во неа, унгарскиот министер објаснува дека, на барање на Москва, работи на укинување на санкциите против сестрата на олигархот Алишер Усманов. Таа навистина беше отстранета од листата на санкции во март. „Ќе направиме сè што можеме за да ја отстраниме“, вели Сијарто, додавајќи на крајот: „Секогаш ви стојам на располагање“.
Сијарто не ја оспори автентичноста на снимката, но рече дека тоа е доказ за странско мешање во изборите, без да прецизира од кого.
Европските лидери кои ја поддржуваат Украина остро реагираа. Ирскиот премиер Мајкл Мартин изјави дека ова ги потврдува „сомневањата дека унгарската влада долго време им служи на интересите на Русија во ЕУ“.
Кампањата на Орбан сè повеќе се потпираше на антагонизам кон Украина и Брисел. Премиерот се обидува да ја прикаже опозицијата како сојузник на Киев и „воена партија“, стратегија што му донесе убедлива победа во 2022 година.
На митинг пред Будимпешта, Орбан рече дека опозицијата е „поддржана од Зеленски и Брисел“ и дека ќе „ја уништи Унгарија“. Пораката резонираше кај неговите гласачи: анкетата на Галуп покажа дека само 3 проценти од поддржувачите на Фидес го одобруваат украинското раководство, додека 55 проценти имаат позитивен став за Русија.
Опозицискиот лидер Петер Маѓар ја избегна темата за Украина и се обидува да привлече внимание кон историското искуство на Унгарија со руското влијание. На еден митинг, тој потсети на 70-годишнината од востанието од 1956 година кое беше задушено од советските трупи. „Изборот е дали ќе живееме во вистински суверена и слободна држава. Одлуката не зависи од Техеран, Брисел или Украина, туку само од вас“, рече тој.
Но, аналитичарите предупредуваат дека „очигледната соработка“ меѓу властите и Москва ги прави изборите особено ранливи на руското влијание. „Руските дезинформации, за жал, работат во корист на владејачката партија“, вели поранешниот разузнавач Петер Буда.
Ова беше очигледно и во март, кога унгарските власти запленија два автомобила што ѝ припаѓаа на украинска банка кои минуваа низ земјата. Киев објасни дека ова била рутинска операција, но медиумите блиски до Фидес ширеа обвинувања дека се транспортираат нелегални средства за опозицијата. Објавените фотографии покажаа злато и купови пари, но еден детаљ ја откри манипулацијата – полициските значки беа напишани на кирилица, што не се користи во Унгарија, туку во Русија, и укажува на фалсификат, веројатно создаден со вештачка интелигенција.