Пасторот што го венчал Орбан: Никогаш не ме замолил да го погребам, но, ако сака, ќе го направам тоа

Габор Ивањи го венчал Виктор Орбан и подоцна крстил две од неговите деца во 1990-тите, никогаш не сомневајќи се дека владеењето на неговиот пријател еден ден ќе го одведе на суд.

Денес, унгарскиот премиер се обидува да го продолжи своето 16-годишно владеење на изборите на 12 април, претставувајќи се како бранител на традиционалните христијански вредности.

74-годишниот методистички пастор, кој го познава Орбан од 1980-тите, ја отфрла оваа комбинација на христијанство и национализам. „Тоа нема никаква врска со Библијата, со нејзината суштина“, вели тој. Двајцата мажи се движеле во истите антикомунистички дисидентски кругови, но денес тие се политички противници. Иваниј е на суд поради активностите на неговата црква, случај за кој критичарите на Орбан, вклучително и невладината организација „Хјуман рајтс воч“, велат дека е политички мотивиран.

И покрај раздорот, пасторот не се откажал од надежта за помирување. „Единственото нешто што никогаш не ме замолил да го направам беше да го погребам. Но, ако сака, ќе го направам“, вели тој во својата канцеларија во Будимпешта.

Пастор на обвинителна клупа

Ивањи, кој раководи со организација со засолништа за бездомници, болници и училишта за сиромашните, се соочува со условна казна затвор од две години за учество во група обвинета за насилство врз државни службеници за време на митингот против неговата заедница во 2022 година. Следното рочиште е закажано за 4 мај.

Во тоа време, во 2022 година, Ивањи и неговите следбеници формираа човечки синџир за да заштитат митингот откако властите ја обвинија неговата црква, Унгарското евангелистичко братство, за финансиски нерегуларности.

Опозиционите политичари, вклучувајќи го и градоначалникот на Будимпешта, Гергели Карачони, како и меѓународните групи за човекови права, ги сметаат обвиненијата за политички мотивирани и насочени кон заплашување на организација која им помага на бездомниците, ромските заедници и украинските бегалци. Владата инсистира дека ова е случај на нелегално управување со јавни и црковни средства. Црквата ги нарекува обвиненијата „апсурдни“ и зборува за „политички прогон“.

„Прогонот на Ивањи и мешањето во активностите на неговата црква се дел од пошироката практика на унгарската влада да ги напаѓа бранителите на човекови права“, соопшти Хјуман рајтс воч.

Самиот Ивањи ги нарекува обвиненијата смешни. „Обвинет сум за насилство врз властите. Тоа беше пред четири години, кога полицијата ги окупираше сите канцеларии. Понекогаш мислам дека ако ги претепав, барем ќе имаше причина, но секако не го направив“, вели тој.

„Не јас треба да бидам во затвор, туку Виктор Орбан и неговата компанија“, додава пасторот.

Раздорот

Ивани и Орбан се познаваат со децении.

Нивната прва средба беше во последните години од советското влијание во Унгарија. Ивањи беше прогресивен дисидент, а Орбан студент, дел од либералното младинско движење кое подоцна стана владејачка партија Фидес. Двајцата се зближија во нивната борба за полиберална Унгарија.

Денес, тоа изгледа како далечно сеќавање. Орбан ја засили антиукраинската реторика, додека Ивањи ги поддржуваше украинските бегалци. Владата ги забрани ЛГБТ протестите, а пасторот ја бранеше сексуалната различност.

„Никој не очекуваше тој толку да отстапи од овие вредности, кон крајната десница или дури и фашистичките идеи“, вели Ивани.

Неговата критика кон владата постепено го уништуваше нивниот однос. „Се обидов да ја поправам ситуацијата критикувајќи го затоа што имав одговорност. Но, тоа не му се допадна“, објаснува тој.

Конечниот раскол се случи во 2010 година, кога Орбан јавно го замоли да го поддржи и да се сликаат заедно. Ивањи одби, бидејќи ја поддржува опозицијата.

„Ми беше ветена дополнителна финансиска поддршка за таа фотографија“, вели тој. По одбивањето, „тој беше многу навреден“.

Оттогаш, неговата црква се соочува со сериозни тешкотии. Во 2011 година, нов закон ја лиши заедницата од нејзиниот официјален статус, што доведе до финансиски и правни проблеми и затворање на некои училишта и засолништа.

Ивањи, исто така, се сеќава на еден значаен момент во 1989 година, кога младиот Орбан ги повика советските трупи да ја напуштат Унгарија. Контрастот со неговиот сегашен однос со рускиот претседател Владимир Путин е остар.

„Бев благодарен што имаше храбар човек кој им рече на Русите да си заминат и никогаш не помислив дека тој ќе биде оној што ќе ги покани назад“, вели пасторот.

Текстот е преземен од Политико