Рафаел Гроси: Преговори меѓу САД и Иран за некои прашања се можни во Исламабад уште овој викенд

Генералниот директор на Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ), Рафаел Гроси, денес изјави дека преговорите меѓу Соединетите Американски Држави и Иран би можеле да се одржат овој викенд во Исламабад, со проширена агенда која, покрај нуклеарната програма, вклучува и ракети, регионални сојузници на Техеран и безбедносни гаранции.

Според „Кориере дела Сера“, Гроси оценил дека постои нова динамика во дипломатските напори меѓу Вашингтон и Техеран, по неколку недели конфликти кои, како што изјавил, оставиле сериозни последици врз инфраструктурата на Иран.

Според неговите зборови, овој пат на маса ќе бидат иранската ракетна програма, улогата на сојузничките движења на Исламската Република, како и безбедносните гаранции за Иран.

Коментирајќи ја изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп дека иранските власти се согласиле да не развиваат нуклеарно оружје, Гроси рекол дека не учествувал во тие разговори, но дека „се чини дека има меѓусебно разбирање за клучните прашања“.

Зборувајќи за претходните контакти во Женева, Гроси истакнал дека делегациите во тоа време не биле блиску до постигнување договор, и покрај, како што оценил, „одличната медијација“ од страна на министерот за надворешни работи на Оман.

Тој нагласил дека три недели војна ги промениле околностите и дека новите преговори би можеле да бидат „пофокусирани и поконкретни“, со можност за барање целосно запирање на збогатувањето на ураниум.

„Можеме да замислиме сценарио каде што Американците ќе бараат нула збогатување“, рече Гроси, истакнувајќи дека Иран, од друга страна, инсистира на правото да развива цивилна нуклеарна програма.

Сепак, тој оцени дека е можен компромис, како што е привремена суспензија, со опција за повторно разгледување на прашањето за пет или десет години.

Тој нагласи дека дипломатското решение е единствениот одржлив начин.

„Мирот е првата цел. Можен е привремен договор што би обезбедил стабилност и предвидливост, но за тоа е неопходен дијалог“, рече Гроси.

Зборувајќи за улогата на МААЕ, тој изјави дека сите инспектори во моментов го напуштиле Иран поради војната, но дека агенцијата е подготвена да се врати и да продолжи со мониторингот.

„Агенцијата е непристрасен и мирен актер“, нагласи Гроси, додавајќи дека одлуката за евентуално учество на состанокот во Исламабад ќе биде донесена подоцна.

Зборувајќи за последиците од бомбардирањето, Гроси рече дека е нанесена одредена штета на нуклеарните капацитети на Иран, но „ништо одлучувачко“, нагласувајќи дека нуклеарните капацитети на Иран остануваат недопрени.

Тој предупреди дека Иран сè уште поседува значителни количини збогатен ураниум, вклучувајќи околу 400 килограми материјал збогатен до 60 проценти, што е ниво блиску до воено ниво.

„Тоа е загрижувачки развој на настаните бидејќи ниедна држава без нуклеарно оружје не збогатува ураниум до тоа ниво“, рече Гроси, додавајќи дека материјалот може да се премести или разреди.

На прашањето за разликите од договорот за време на администрацијата на поранешниот американски претседател Барак Обама, кој подоцна беше откажан од Трамп, Гроси рече дека ситуацијата „целосно се променила“, со значителен напредок во нуклеарната програма на Иран.

Соединетите Американски Држави и Израел го нападнаа Иран наутро на 28 февруари во она што го нарекоа „превентивни напади“, кои дојдоа по неуспехот на повеќе рунди преговори за нуклеарната програма на Иран.

Потоа Иран започна масовни одмазднички напади против Израел и цели поврзани со САД низ регионот на Блискиот Исток.