Шест месеци пред изборите, Марин Ле Пен профитира од хаосот на улиците на Франција

Откако избувнаа немири во градовите низ Франција во текот на викендот, центристичката влада на земјата ја обвини главната крајно левичарска партија за поттикнување насилство. Партијата, пак, ја обвини владата за поттикнување на јавно незадоволство со години лошо управување и прекумерна полициска сила.

Оваа ситуација ја анализираше Њујорк Тајмс.

Како одговори главната крајно десничарска партија? Ги обвини двете партии и продолжи со изборна кампања.

„Плаќаме за децении попустливост кон криминалот, слаба власт, морално, психолошко и материјално разоружување на нашите внатрешни безбедносни сили“, рече Џордан Бардела, лидерот на крајно десничарската партија Национален собир, откако ја напушти полициската станица во центарот на Париз во неделата. Тој објасни дека отишол таму за да ги поддржи полицајците.

Потоа им се обрати на „чесните граѓани“ на Франција, кои беа шокирани во неделата од скршените излози и изгорените продавници што беа оштетени во немирите од претходната ноќ. Тој ги смета за витални за враќање на националната стабилност преку поддршка на неговата партија на претстојните избори.

„Луѓето треба да се разбудат сега. Тие треба да го направат вистинскиот политички избор и во секој случај, ние сме подготвени да воспоставиме ред во земјата“, рече Бардела.

Неделата во Франција беше обележана со жалост, шок и меѓусебни обвинувања. Еден ден претходно, големите мирни протести со кои се бараа подобри услови во училиштата и против растечките трошоци за живот беа засенети од демонстранти облечени во црно и честопати маскирани со нејасна политичка припадност. Тие нападнаа владини згради и продавници низ целата земја, а на некои места ограбуваа стока, вклучувајќи вино и електроника.

За Националниот собир, кој се претставува како партија за закон и ред и повикува на протерување на нелегалните имигранти, неделата беше и ден на политичка можност. Шест месеци пред претседателските избори, кандидатката на партијата, Марин Ле Пен, е фаворит во анкетите на јавното мислење.

„Сликата за Франција што се појавува утрово наспроти позадината на целото уништување им оди во прилог“, рече Бруно Кутре, политиколог во Sciences Po во Париз. „Јасно можеме да видиме дека Националниот собир не е губитничката партија тука.“

Ле Пен се обиде да ја „детоксицира“ партијата со тоа што го стави нејзиниот основач и татко, Жан-Мари Ле Пен, кој е познат по своите расистички, хомофобични и антисемитски изјави, во втор план. Но, партијата никогаш целосно не се дистанцирала од него, а многу од нејзините кандидати дале расистички или антисемитски изјави. Највисоките судови во Франција, исто така, ја потврдија нејзината официјална дефиниција како крајно десничарска.

Одговорот на партијата на немирите го одразува начинот на кој крајно десничарските групи низ Европа се претставуваат како решенија за разни социјални и управувачки проблеми. Во јули, шпанската влада накратко ја изгуби контролата врз шпанска територија во Северна Африка, давајќи ѝ на крајно десничарската партија Вокс нова тема за кампањата. Во Германија, крајно десничарската Алтернатива за Германија (АфД) е водечка во националните анкети на јавното мислење, делумно со насочување на јавните загрижености кон прашања од националниот идентитет.

Во Франција оваа недела, додека Бардела го критикуваше справувањето на владата со полициските работи, Ле Пен го искористи моментот да го нападне Жан-Лук Меланшон, лидерот на главната крајно левичарска партија „Непокорна Франција“ и еден од нејзините главни претседателски ривали. Таа рече дека „легитимните социјални барања“ биле „присвоени од крајната левица и реториката на Жан-Лук Меланшон“ и неговите сопартијци, кои ги обвини за создавање хаос со „легитимирање на насилството“. Партијата го негира обвинувањето.

Немирите доаѓаат во особено чувствително време за Франција, која веќе се бори со голем буџетски дефицит и застој во парламентот во кој ниту една партија нема мнозинство. „Крајната десница сигурно ќе има корист од ова“, рече Алексис Велер, 53-годишен режисер кој го запре својот мотор во недела наутро за да снима скршени излози на продавници и графити испишани ѕидови во центарот на Париз. „Ние сме многу поделена земја. Ситуацијата е многу, многу загрижувачка“, додаде тој.

Политичките аналитичари предупредија дека шесте месеци пред изборите се долг период и дека мотивациите на гласачите ретко се фокусираат само на едно прашање.

Но, за Винсент Мартини, професор по политички науки на Универзитетот во Ница на Азурниот Брег, насилството совршено се вклопува во сликата што Националниот собир долго ја прикажува: Франција поделена на две заедници кои се борат за опстанок. Партијата ја опишува земјата како поделена помеѓу урбаните центри, за кои тврди дека се полни со „разбудени“ студенти и бунтовници, и „добрата Франција“ на мирната природа.

„Тие се обидуваат да ги спротивстават овие две Францизи една против друга од очигледна причина: нивниот електорат не е во урбаните центри, ниту во предградијата, туку дефинитивно е во другата Франција“, рече Мартини, додавајќи дека ова „храни чувство на пад, на декаденција“. Дали немирите ќе доведат до трајно подобрување на sтавот на Националниот собир делумно ќе зависи од тоа дали протестите ќе продолжат, рече тој.

Во неделата вечерта, Ле Пен објави видео обраќање во кое ја претстави токму оваа слика на поделена Франција. Беше снимена зад дрвена маса, со француското знаме зад неа, со стиснати раце, во слика што потсетува на иден шеф на држава. „Ја осудувам присвојувањето на овој гнев од страна на бандитите кои предизвикуваат хаос во градовите на Франција“, рече таа. „За шест месеци, францускиот народ ќе може да избере поинаков пат: патот на враќање на авторитетот и безбедноста.“

Националниот собир поддржува зголемување и зајакнување на полициските сили. На парламентарните избори во 2024 година, партијата водеше кампања за задолжителни минимални казни, ограничување на можноста за нивно намалување и изградба на повеќе затвори. Таа, исто така, вети дека ќе ја намали возраста на која обвинетите можат да бидат судени како возрасни од 18 на 16 години и ќе ги укине државните субвенции за родителите на малолетни престапници. Откако започна сегашниот бран протести во средните училишта во работничките предградија, Бардела ги осуди учениците кои ги оштетуваат училиштата и изрази поддршка за полицајците повредени во судирите со демонстрантите.

Од другата страна на Атлантикот, претседателот Доналд Трамп и потпретседателот Џ.Д. Венс, кои двајцата изразија поддршка за Ле Пен во минатото, исто така коментираа за немирите на начини што ги зајакнаа пораките на Националното единство. Додека идентитетите на повеќето од демонстрантите облечени во црно и маскирани остануваат непознати, американските лидери ги прикажаа немирите како последица на имиграцијата.

„Франција гори! Имиграцијата на луѓе од сосема поинаков свет, луѓе со омраза во срцата, ја скрши оваа некогаш голема земја. Затворете ги границите и преземете ја контролата пред да биде предоцна!“, напиша Трамп на социјалните медиуми.

Венс ги обвини за насилството „западните либерали“, за кои рече дека „го донеле Третиот свет во Франција и други земји во име на различноста и сочувството. Тие ги игнорираа фундаменталните прашања за асимилација и компатибилност. Се надевам дека Американците обрнуваат внимание. Ова е иднината што демократите во Конгресот ја бараат за вашата земја“.

Со оглед на ниската популарност на администрацијата на Трамп во Франција, не беше јасно дали овие изјави ќе му помогнат на Националното единство или ќе ѝ наштетат на партијата.

Во полициската станица во неделата, Бардела се соочи со Пурија Амиршахи, пратеник од Зелената партија, кој беше на обиколка низ својата изборна единица носејќи го тробојниот појас на избран функционер. Тој рече дека е срамота што додека тој бил на терен, Бардела ја користел ситуацијата за предизборна кампања.

„Тие го поминуваат своето време, како што можете да видите, триејќи ги рацете за ова насилство, како да дошол нивниот момент“, рече Амиршахи. Потоа се сврте кон камерата: „Ние во Франција треба да се обединиме. Треба да застанеме заедно против предизвикот пред нас, а не да паднеме во овој модел на поделба и оваа порнографија на насилство што се чини дека го возбудува во моментов.“