Skip to content
Американскиот претседател Доналд Трамп во четврток го одложи рокот за напади врз иранските енергетски објекти до 6 април 2026 година, по втор пат од почетокот на кризата. Одлуката е донесена на барање на Техеран, а Трамп рече дека разговорите одат „многу добро“ и покрај млакиот одговор на Иран на мировниот план на САД.
„На барање на иранската влада, нека оваа изјава послужи како потврда дека го суспендирам периодот на уништување на енергетските објекти за 10 дена, до понеделник, 6 април 2026 година, во 20:00 часот по источно време“, напиша Трамп на својата платформа Truth Social. Минатата сабота, тој првично му даде на Иран 48 часа да го отвори Ормутскиот теснец за танкери за нафта, заканувајќи се дека ќе ги уништи неговите електрани – рокот оттогаш е продолжен двапати.
Претставникот на Трамп, Стив Виткоф, јавно потврди за прв пат на состанок на кабинетот дека Вашингтон му дал на Техеран „список на акции“ од 15 точки преку пакистанските претставници и извести за „сериозни индикации“ дека Иран е подготвен да преговара.
„Ќе видиме каде ќе одат работите и дали можеме да го убедиме Иран дека ова е пресвртница каде што немаат добри алтернативи освен повеќе смрт и уништување“, рече Виткоф.
Иранската новинска агенција Тасним објави, повикувајќи се на функционер кој зборуваше под услов на анонимност, дека Техеран веќе испратил официјален одговор преку посредници – одговор со кој се бара прекин на нападите врз Иран и неговите регионални поддржувачи, вклучувајќи го и либанскиот Хезболах, исплата на воени репарации и почитување на „суверенитетот“ на Иран над Ормутскиот теснец. Услови што одат далеку надвор од опсегот на американскиот план.
На телевизискиот брифинг во Белата куќа, Трамп ги повтори заканите за „бришење“ на Иран и тврдења дека земјата е на работ на предавање.
„Тие сакаат да склучат договор. Причината е што ние ги победивме силно“, рече тој.
Трамп, исто така, рече дека САД би можеле да ја преземат контролата врз иранската нафта, споредувајќи го со договорот што Вашингтон го склучи со Венецуела по соборувањето на Николас Мадуро. На истиот брифинг, Трамп потврди дека Иран дозволил 10 танкери за нафта да поминат низ Ормутскиот теснец како знак на сериозност во врска со преговорите.
Дипломатските сигнали дојдоа во услови на ескалација на непријателствата. Во речиси секојдневното бомбардирање од 28 февруари, Иран беше погоден од нов бран израелски напади во четврток. За еден од нив Израел соопшти дека го „елиминирал“ поморскиот командант на Револуционерната гарда, Алиреза Тангсири, и неколку високи офицери. Подоцна, новинар на АФП во Техеран слушнал воени авиони над глава и три гласни експлозии. Иранските медиуми објавија напади во централните градови Исфахан и Шираз, во Бандар Абас на југ и Тебриз на северозапад, како и во Машхад и Бирџанд, во близина на границата со Авганистан, во област која досега е во голема мера поштедена.
На островот Кешм, најголемиот ирански остров во Персискиот Залив покрај Бандар Абас, локален жител по име Садек, 42, изјави за АФП преку Телеграм дека се надева дека областа нема да биде преземена од војската. „Страдањето на луѓето, сиромаштијата и политичкото угнетување се влошуваат секоја година. Не мислам дека војната е решение за овие услови, но нејзиното завршување нема да промени многу ниту за нас“, рече тој.
Кризата се прошири и во Персискиот Залив, каде што две лица загинаа од остатоци од пресретната иранска балистичка ракета во близина на Абу Даби, а беспилотни летала беа испукани кон Саудиска Арабија и Кувајт. Иран ги нападна земјите од Заливот, обвинувајќи ги дека служат како места за напади на САД, вклучително и врз нафтени и гасни постројки. Цените на суровата нафта, кои паднаа од минатата недела, повторно скокнаа во четврток поради мешани сигнали за разговорите.
На израелскиот фронт, лидерот на опозицијата Јаир Лапид за прв пат ја предупреди владата дека војната зема преголем данок. „Израелските одбранбени сили се растегнати до крајни граници и подалеку. Владата ги напушта ранетите војници на бојното поле“, рече Лапид, повторувајќи го предупредувањето од началникот на Генералштабот, генерал-потполковник Ејал Замир, претходниот ден. Портпаролот на израелската армија, бригаден генерал Ефи Дефрин, потврди на телевизиски брифинг дека воспоставувањето на напредна одбранбена зона на либанскиот фронт бара дополнителни сили, додавајќи дека има и зголемени потреби за борци на Западниот Брег, Газа и Сирија.