Skip to content
Унгарија го укина ветото за два кластера во преговорите за пристапување на Украина со Европската Унија. Ова ѝ овозможува на ЕУ да го продолжи процесот, а Будимпешта изјави дека е подготвена трајно да ја укине блокадата доколку украинскиот парламент усвои закон за правата на малцинствата следната недела, објави „Еуроњуз“ .
Одлуката отстранува клучна пречка пред самитот на Европскиот совет следната недела. Исто така, треба да го отвори патот за напредок во преговорите со Молдавија, бидејќи процесите на пристапување на двете земји се поврзани. Будимпешта досега го блокираше понатамошниот напредок, условувајќи го со усвојување на закони со кои се зајакнуваат образовните и културните права на унгарското малцинство во Закарпатија.
Клучни чекори следната недела
По постигнувањето на договор на експертско ниво, се очекува украинскиот парламент, Врховната рада, да го усвои законот во понеделник. Доколку тоа се случи, Унгарија би можела да одобри отворање на вториот и третиот преговарачки кластер на Советот за општи работи во Луксембург веќе следниот ден.
На истиот состанок се очекува да се одобри и исплатата на 4,2 милијарди евра за Унгарија од кохезионите фондови. Средствата беа замрзнати поради загриженост за корупција. Унгарија веќе дозволи продолжување на техничките подготовки за официјалните писма на Советот до Украина, што е неопходен формален чекор.
Будимпешта претходно ги блокираше овие подготвителни чекори, па овој потег покажува дека е подготвена да соработува штом Киев го исполни условот за правата на малцинствата. Во тој случај, кластерите би можеле официјално да бидат отворени на меѓувладина конференција следниот вторник. Сепак, целиот процес би можел да биде комплициран. Украинскиот парламент сè уште не го усвоил законот, а обезбедувањето стабилно мнозинство во Радата понекогаш е предизвик.
Состојба на преговорите и можен самит
Првата билатерална средба меѓу унгарскиот премиер Петер Маѓар и украинскиот претседател Володимир Зеленски, исто така, би можела да помогне во решавањето на спорот. Унгарија го услови нивниот претходно планиран состанок со напредокот во правата на малцинствата. Двата спорни кластери се однесуваат на внатрешниот пазар и конкурентноста.
Киев веќе отвори кластери претходно оваа година што опфаќаат основни вредности, како што се владеењето на правото и правдата, и надворешните односи. Доколку овие два се отворат следната недела, на Украина ќе ѝ останат уште два кластери за да го започне целосниот процес на пристапување: Зелената агенда и ресурсите на ЕУ. Брисел планира да ги отвори сите преостанати до крајот на годината.
Промена на политиката по Орбан
Односите меѓу Унгарија и Украина беа исклучително напнати под претходникот на Унгарија, Виктор Орбан. Неговата влада редовно се судираше со Киев и го попречуваше патот на Украина кон членство во ЕУ. Орбан, исто така, водеше жестока антиукраинска кампања, прикажувајќи го Киев како закана за европската безбедност.
Откако победи на изборите во април, Маѓар ја презеде функцијата во мај и најави попрагматичен пристап. Веќе во јуни, тој одобри отворање на две поглавја од преговорите, откако Украина прифати акционен план од 11 точки за правата на малцинствата. Сепак, ситуацијата на етничките Унгарци во Закарпатија останува политички чувствително прашање.
Неодамнешни тензии и политичка позадина
Поради долгогодишната политика на Орбан, дел од конзервативните гласачи во Унгарија остануваат сомничави кон Киев. Во исто време, заштитата на правата на Унгарците во соседните земји е прашање кое ужива силна поддршка кај истиот електорат, што му дава на премиерот Унгарија политички простор за постигнување договор.
Односите привремено се влошија во септември, кога Унгарците се судрија со украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибих на социјалната мрежа X. Спорот избувна околу учеството на Унгарија на Карпатскиот самит организиран од Зеленски.
Маѓар ја критикуваше Украина за вклучување на Унгарија како учесник без претходна согласност, а Сибиха го обвини дека ги продолжува политиките на Орбан. Спорот подоцна беше дискутиран на Генералното собрание на ОН од страна на Сибиха и унгарската министерка за надворешни работи Анита Орбан.
