Стандардните мамографии можат да помогнат не само во откривањето на ракот на дојка, туку и во проценката на ризикот од кардиоваскуларни заболувања, покажува нова студија. Користејќи вештачка интелигенција, научниците беа во можност да детектираат опасни калциумови наслаги во крвните садови, кои се поврзани со зголемен ризик од срцев удар, мозочен удар и срцева слабост.
Тим од Универзитетот Емори анализираше повеќе од 123.000 мамографии на жени без претходна дијагноза на кардиоваскуларни заболувања. Специјално развиен систем за вештачка интелигенција го мереше степенот на калцификација и стврднување на артериите. Резултатите покажаа дека жените со тешки калциумови наслаги имале два до три пати поголем ризик од сериозни срцеви заболувања.
„Ова беше забележано дури и кај жени под 50 години, кои обично се сметаат за нискоризични, и тоа важи дури и по земањето предвид на други фактори како што се дијабетесот и пушењето“, рече Хари Триведи, вонреден професор на Универзитетот Емори и ко-директор на Лабораторијата за здравствени иновации и транслациона информатика. Тој ја опиша студијата како најголема од ваков вид.
Истражувачите рекоа дека целта била да се види дали вештачката интелигенција може да ги користи постојните скрининг тестови за да ги идентификува жените со зголемен ризик од срцеви заболувања без дополнителни трошоци или тестирање.
„Ова значи дека мамограмите што жените ги прават сепак би можеле да обезбедат вредни информации за здравјето на нивното срце и да поттикнат разговор со лекар за превентивни мерки, како што се тестирање на холестерол или терапија со лекови“, рече Триведи.
Резултатите беа објавени во European Heart Journal, списание на Европското здружение за кардиологија. Експертите забележуваат дека кардиоваскуларните заболувања често остануваат недијагностицирани и нелекувани кај жените.
Високата резолуција на сликите од мамограмот овозможува јасно да се видат артериите во ткивото на дојката, а наслагите на калциум се релативно лесни за откривање и се поврзани со слични наслаги во други делови од телото.
Научниците нагласуваат дека овие калцификации влијаат на различен слој на крвните садови од плаките во коронарните артерии на срцето. Тие доведуваат до поголема вкочанетост на артериите, што често се поврзува со долгогодишен висок крвен притисок и може да послужи како дополнителен индикатор за ризик од срцеви заболувања.
Во придружниот коментар, кардиологот Лори Даниелс од Универзитетот во Калифорнија, Сан Диего, забележува дека помалку од 40% од жените го знаат нивото на холестерол, додека многу поголем дел редовно прават мамограми.
Според податоците од Европската Унија, околу две третини од жените на возраст од 50 до 69 години направиле мамограм во последните две години, а во Соединетите Американски Држави, речиси 70% од жените над 45 години ги почитуваат препораките за скрининг.
„Откривањето калцификации во артериите на дојката би можело да помогне во широкото скрининг за рак на дојка и за рано идентификување на ризикот од кардиоваскуларни заболувања кај жени кои инаку не би се подложиле на превентивен скрининг“, истакнува таа.