Skip to content
По денешната средба во Владата, гранковиот синдикат УПОЗ соопшти дека ја прифаќа владината формула за зголемување на платите во администрацијата и правосудството, со што, како што се коментира во јавноста, „администрацијата легна на брашно“ и влезе во договорен колосек со извршната власт. Зголемувањето, според изјавите по средбата, ќе се реализира во три рати од по 8% годишно (наместо 10% како синдикално барање), а исплатата треба да почне од март, со услов претходно да поминат внатрешните процедури и да се потпишат колективни договори по институции.
Претседателот на УПОЗ, Трпе Деаноски, изјави дека Владата го прифатила синдикалното барање „не во целост“, но како суштински исчекор го посочи прифаќањето да се исплаќаат и додатоците на плата. Токму тука е и најголемата тежина на договорот: ако додатоците станат практично правило, тогаш конечната плата не зависи само од „основицата“, туку од цел пакет права што во многу институции се третираа различно или остануваа спорни.
Од владината страна, пораката останува иста: потребен е „униформиран образец“ за пресметка за да нема различни толкувања и „какофонија“ при исплата. Во јавните настапи се објаснува и механиката: во следните три години на платата би се додавале по 1.500 денари, а збирот секоја година би се нивелирал со 8%, со проекција дека платата би пораснала околу 40% (пример што се користи: од 35.000 на околу 50.000 денари). Паралелно, се отвора и политички чувствителното прашање: Владата сака делот што ја дефинира платата во истечениот Општ колективен договор да се „суспендира“ додека се преговара нов договор, што е суштинска промена на рамката во која синдикатите досега бараа автоматски усогласувања.
Иако договорот на хартија изгледа како победа за администрацијата, тој носи и ризик од синдикална фрагментација. Деаноски веќе навести дека УПОЗ мора да добие „зелено светло“ од сите свои органи и тела и дека не е гарантирано дека сите синдикати во рамки на УПОЗ ќе ја поддржат финалната верзија. Во превод: прифаќањето не значи дека утре завршува кризата, туку дека започнува техничко-правната битка за потписи, членови, членови и подзаконски усогласувања.
Во поширок контекст, ова е договор што решава еден сегмент од јавниот сектор (околу 7.700–7.800 вработени), додека расправата за минималната плата и растот на платите во приватниот сектор останува отворена и политички наелектризирана. Ако владината формула стане нов „стандард“ за администрацијата, логично следува прашањето што ќе се случи со работниците надвор од таа рамка и дали ваквиот потег ќе ја забрза или ќе ја закочи дебатата за минималецот. Во Скопје, каде најсилно се чувствува притисокот на синдикалните протести, оваа разлика меѓу „решена администрација“ и „нерешен минималец“ веќе се чита како тест за политичка волја, а не само за формули.