Skip to content
AI самит во Њу Делхи ги собра светските лидери и врвот на технолошката индустрија на 19 февруари 2026 година за да ги судрат двете големи теми на ерата: како вештачката интелигенција да донесе развој и пристап за сите, а притоа да не се претвори во неконтролирана сила што ја продлабочува нееднаквоста и ги зголемува безбедносните ризици.
На собирот, извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман, повторно ја турна идејата за глобално регулаторно тело за вештачка интелигенција, споредено со моделот на Меѓународната агенција за атомска енергија, со аргумент дека брзината на развој бара правила што ќе важат преку граници. Според пренесените пораки, тој предупредил дека се потребни итни безбедносни мерки и дека технологијата може суштински да го промени пазарот на труд, но и да отвори опасности ако стане алатка во рацете на авторитарни режими или за злоупотреби со високо ризични сценарија.
Од Обединетите нации дојде поинакво, но комплементарно предупредување. Генералниот секретар Антонио Гутереш на истиот форум побара поголема поддршка за земјите во развој и формирање глобален фонд за вештачка интелигенција, со цел да се градат основни капацитети, пристап до податоци и компјутерска моќ. Во неговата порака се издвојува формулацијата дека иднината на AI „не смее да се остави на каприците на неколку милијардери“, со што директно ја отвори дилемата кој ќе ја контролира инфраструктурата и правилата на технологијата што ќе го моделира секојдневието на милијарди луѓе.
Во истиот тон на „AI за сите“, како клучни говорници беа наведени и индискиот премиер Нарендра Моди и францускиот претседател Емануел Макрон, со пораки дека технологијата треба да биде достапна и корисна и за земјите надвор од најбогатите центри на моќ. На самитот се расправаше и за заедничка декларација за меѓународна соработка, со оценка дека одлуките на сегашните лидери ќе го обликуваат светот што ќе го наследат идните генерации.
Паралелно со високата реторика, самитот доби и „земјена“ димензија: дел од медиумските извештаи посочија дека настанот, и покрај организациските забелешки и неколку јавни контроверзии, донел големи инвестициони најави за AI инфраструктура во Индија, а воедно беше одбележан и со високопрофилни откажувања, меѓу кои и повлекување на планираниот настап на Бил Гејтс. Ова го засили впечатокот дека глобалната AI сцена во моментов оди по две шини: огромни пари и геополитички амбиции од една страна, а од друга страна борба за правила, доверба и легитимитет.
Во таа рамка, AI самит во Њу Делхи не испорача една „магична“ формула, туку ја осветли линијата на фронтот што ќе се продлабочува: дали светот ќе изгради заеднички стандарди и фондови што ја намалуваат дигиталната нееднаквост, или ќе добиеме технолошка трка во која правилата ги пишуваат најмоќните, а останатите се приклучуваат како корисници без вистински избор.