Ако планирате да работите во Хрватска ќе треба да полагате Хрватски

Ако планирате да работите во Хрватска и таму да останете подолго од една сезона, ќе мора да сметате и на нов услов што ја менува логиката на „дојди–работи–продолжи“. Хрватската влада денес, 5 февруари 2026, испрати во саборска процедура измени на Законот за странци со кои за државјаните на трети земји се воведува обврска за учење и полагање испит по хрватски јазик како услов за продолжување на дозволата за престој и работа.

Според најавените измени, по една година престој странскиот работник ќе треба да положи испит на ниво A1.1. Тоа е основно, почетно ниво – доволно за наједноставна комуникација во секојдневни ситуации – но сепак претставува формален „праг“ што досега не постоеше. Пораката на властите е дека мерката треба да помогне за интеграција, побезбедна работна средина и појасни односи меѓу работникот, работодавачот и институциите, особено во секторите каде јазичната бариера веќе е практичен проблем.

Измените не се сведуваат само на јазикот. Пакетот предвидува и полесна промена на работодавач: странски работник би можел да го смени работодавачот по шест месеци работа без да вади нова дозвола, а се проширува и можноста за промена на занимање кај истиот работодавач со тест на пазарот на труд. Во исто време се продолжуваат роковите за решавање на барањата за дозволи до 90 дена и се зголемува толеранцијата за период на невработеност додека важи дозволата, што треба да намали дел од административниот притисок и ризикот работникот да „падне“ во нерегуларен статус поради прекин на договор.

На удар доаѓаат и работодавачите. Се најавуваат построги правила и „црна листа“ за фирми што прават прекршувања, со забрана за нови дозволи за вработување странци во одреден период. Дополнително, обврската да се пријави прекин на работен однос се префрла на работодавачот, што на хартија изгледа како заштита за работниците, но во пракса ќе зависи од контролата и санкциите.

За луѓето од Македонија што одат на работа во Хрватска, суштината е во деталите што допрва ќе се „спуштат“ на терен: кој ќе ги организира курсевите, колку ќе чинат, дали ќе ги плаќа работодавачот или работникот, како ќе изгледа испитот и колку време ќе има за подготовка. Најважно е да се разграничи и моментот на важност – ова се измени во процедура и ќе важат кога ќе бидат усвоени и применети, а не автоматски „од утре“. Но трендот е јасен: продолжување на дозволата ќе се врзува за минимална јазична компетенција, исто како што се врзува за договор, придонеси и статус.