Skip to content
Американските воени сили го запленија танкерот „Аквила II“ во Индискиот Океан по потера што, според американски изјави и медиумски извештаи, почнала во Карибите и се протегнала речиси преку половина свет. Настанот е уште еден сигнал дека санкциите сè почесто се спроведуваат не само преку банки и документи, туку и како реални операции на море.
Од Пентагон соопштија дека операцијата на бродот била изведена „без инцидент“, а американскиот секретар за одбрана потегот го опиша како поморска интердикција против пловило што работело спротивно на американскиот режим на санкции и „карантин“ за санкционирани бродови. Според извештаите, „Аквила II“ бил следен со недели, додека се обидувал да се извлече од зоните каде што е полесно да биде идентификуван и пресретнат.
Она што го прави случајот политички чувствителен е двојната слика за бродот. Дел од медиумите го врамуваат како дел од руската „флота во сенка“ – мрежа од танкери што се користат за заобиколување на ограничувања и за замаглување на потеклото на нафтата – додека американските тврдења го поврзуваат и со санкционирани енергетски рути во Латинска Америка. Во пракса, „сенката“ функционира токму така: бродови со сложени сопственички шеми, менување на знамиња и посредници, и тактики како гасење транспондери или емитување лажна позиција за да се изгуби трагата.
Пораката од Вашингтон е дека тие тактики веќе не се доволни. Кога држава е подготвена да „трча“ 10.000 милји по еден танкер, тогаш трошокот за ризик не го плаќа само бродот, туку целата инфраструктура околу него: осигурување, логистика, пристанишни услуги и трговски посредници. Со други зборови, целта не е само една заплена, туку страв кај мрежата што ги прави овие транспорти можни.
Истовремено, ова отвора сериозни прашања што не се решаваат со драматични снимки од палуба: која е правната основа во секој конкретен случај, како се утврдува јурисдикција во отворено море, што се случува со запленетите бродови и кој ги покрива трошоците. Аналитичари предупредуваат дека ваквите акции лесно ја бришат линијата меѓу економско спроведување и демонстрација на сила, особено ако јавноста не добие јасни и проверливи образложенија.
За Москва и за оние што ја хранат „флотата во сенка“, случајот со „Аквила II“ е уште едно предупредување дека морските рути стануваат новата фронтовска линија на војната со санкции. А за остатокот од светот – дека енергетиката повторно се претвора во прашање на контрола на океани, не само на цени и договори.