Skip to content
Во гостувањето во емисијата Топ тема на Телма, претседателот на Државната комисија за спречување на корупцијата, Адем Чучуљ, излезе со реченица што на хартија звучи „процедурално“, а во реалност е политички аларм: скопскиот градоначалник сè уште нема пријавено имотна состојба, и тоа не само за актуелната функција, туку ни од периодот кога бил градоначалник на Кисела Вода. Според него, издадени се два прекршочни налога – за двете функции – и случајот е во фаза на порамнување.
Најиронично е што истата вечер Чучуљ зборуваше и за тоа дека работата на Комисијата „се злоупотребува за дневнополитички цели“ и дека се туркаат информации за дефокус од суштинските постапки. Во истиот настап тој го спомена и случајот со судијата Ѓоко Ристов, за кого рече дека поднел анкетен лист, но не бил предмет на проверка. Таа рамка – „не нè гледајте нас, гледајте ги тие што нè напаѓаат“ – можеби и би функционирала, ако Комисијата не потврди дека градоначалникот на главниот град влегол во мандат(и) без исполнета најосновна антикорупциска обврска.
Базичната логика на системот е проста: јавната функција не е приватна биографија. Таа е договор со јавноста – дека ќе оставиш трага, мерлива и проверлива. Токму затоа, избраните и именуваните лица имаат обврска да достават изјава за имотна состојба и интереси во електронска форма во рок од 30 дена од изборот/именувањето, односно од промената во имотната состојба и интересите. Кога ова не се прави, не станува збор само за „административен пропуст“, туку за кршење на механизмот што треба да овозможи јавноста да спореди: што имало пред функцијата, што има за време на функцијата, што се менувало и дали растот е објаснив.
Овде проблемот е двоен и политички токсичен. Прво, ВМРО-ДПМНЕ го има градоначалничкото место во Скопје, а нивниот кадар – според јавно достапните информации – ја презел функцијата по локалните избори во 2025 година, по претходен мандат во Кисела Вода. Ако Комисијата вели дека анкетен лист не е поднесен ни тогаш ни сега, тоа значи дека институционалната толеранција траела предолго за да биде случајност.
Второ, „порамнувањето“ не е козметика, туку дел од прекршочната архитектура: законот предвидува пред да се отвори прекршочна постапка да се спроведе постапка за порамнување со издавање прекршочна уплатница, по правила од Законот за прекршоци. Со други зборови, државата признава дека ова е прекршок, но системот прво нуди „брза трака“ за затворање на случајот. И токму тука се губи довербата: ако највисоката локална функција во државата може да влезе во мандат без пријавен имот, а потоа темата да се третира како „порамнување“, јавноста логично ќе се праша што уште се „порамнува“ далеку од очи.
Чучуљ вели дека Комисијата се злоупотребува за дневнополитички дефокус. Но скандалот од оваа приказна не е што некој ја напаѓа Комисијата, туку што самата Комисија потврдува дека обврска што треба да е автоматска и моментална – анкетен лист – не постои во досието на градоначалникот, и тоа на две позиции. Во политички систем во кој јавноста е навикната на „големи афери“, токму ваквите „мали“ законски обврски се најдобриот тест за тоа дали владее правото или владее навиката.