Артемис 2 одложена: НАСА ја поместува мисијата околу Месечината

НАСА го одложи планираното лансирање на мисијата „Артемис 2“, првиот екипажен лет во рамки на програмата „Артемис“, откако клучната проба на лансирната процедура заврши предвреме поради технички проблем со системот за гориво. Одложувањето ја поместува мисијата кон мартовски термин, додека инженерските тимови ги анализираат податоците и ги отстрануваат причините што го прекинаа тестот.

Проблемот се појавил за време на т.н. „wet dress rehearsal“ – генерална проба што го симулира целиот ден на лансирање, вклучително и полнење на ракетата со криогени горива и одбројување до точка блиску до старт. Токму таму се случил прекинот: одбројувањето било стопирано на околу пет минути пред планираната симулација на „палење“, поради истекување на течен водород. Во соопштението на НАСА се наведува дека тестот е прекинат на ознаката T-5:15, поради истекување на интерфејсот на „tail service mast umbilical“ – критична спојка преку која се снабдува ракетата додека е на рампата.

Овој тип дефект не е само „административна“ пауза. Течниот водород е исклучително чувствително гориво: температурно екстремен, технички комплициран за ракување, и со многу ниска толеранција на пропусти во заптивки и споеви. Кога на ваква точка се регистрира истекување, протоколот практично го принудува тимот да го врати системот во безбедна конфигурација, да ги испразни резервоарите и да утврди дали станува збор за повторлив проблем или изолиран инцидент.

Одложувањето има и „календарска“ цена. За лансирања од овој тип, прозорците не се секојдневни и не се бесконечни: ограничени се со геометријата на летот, условите за враќање и слетување, како и со оперативните капацитети на земјените системи. Според американски медиуми и агенции, НАСА претходно ја разгледувала можноста за лансирање во февруари, но по проблемите при полнењето, агенцијата соопшти дека ја насочува подготовката кон мартовска можност, со нов датум што ќе се дефинира по анализата и поправките.

„Артемис 2“ е замислена како околу 10-дневна мисија со четворица астронаути, која треба да го тестира вселенскиот брод „Орион“ во реални услови на длабока вселена – комуникации, навигација, животна поддршка и работа на екипажот – во лет што ќе ја обиколи далечната страна на Месечината и ќе се врати на Земјата. Во суштина, ова е испитот што треба да покаже дека системот е подготвен за следната фаза на програмата, каде амбицијата е повторно човечко присуство на Месечината.