Skip to content
Астероидот Бену, мало небесно тело што до пред неколку години беше само точка во телескопите, денес е една од најконкретните научни „кујни“ за тоа како изгледале условите што можеле да го подготват теренот за живот на Земјата. Мисијата OSIRIS-REx врати материјал од Бену, а според официјалните податоци станува збор за 121,6 грама примерок, собран во октомври 2020 и донесен на Земјата во септември 2023 година.
Она што научниците го наоѓаат во овие примероци е суштината на приказната: органски молекули што се сметаат за градбени блокови на биологијата. NASA и научни тимови веќе објавија присуство на голем спектар аминокиселини и нуклеобази, меѓу кои и компоненти што се поврзуваат со ДНК/РНК хемијата, како и минерали што упатуваат на некогашна водна активност на матичното тело на Бену.
Најновите анализи ја прошируваат сликата: објавени се резултати што упатуваат на присуство на шеќери, вклучително и рибоза, молекула што е клучна за РНК, како и други органски соединенија што може да играат улога во пребиотичката хемија. Паралелно, студиите опишуваат и „богата“ органска матрица со азот и кислород, што ги поддржува сценаријата во кои астероидите не носеле „живот“, туку услови и материјал што овозможуваат сложени реакции кога ќе се најдат во вистинска средина.
Клучната разлика меѓу ваквите примероци и класичните метеорити е контаминацијата: материјалот од Бену пристигнува со многу построга контрола на допир со Земјата, што му дава тежина како доказ во дебатата за потеклото на органската хемија. Во истата научна линија, јапонската мисија Hayabusa2 донесе примероци од астероидот Рјугу, а анализите таму пријавија органски молекули како урацил, што дополнително ја зацврстува тезата дека „состојките“ се распространети во Сончевиот систем.
Токму тука е научниот интерес: ако органските градбени блокови се релативно чести, тогаш прашањето се поместува од „дали дојдоа“ кон „како се организираа“ — кои услови ги концентрирале, стабилизирале и вклучиле во реакции што подоцна би можеле да станат биологија. Бену, во таа смисла, не е романтична метафора за потеклото на животот, туку материјален архив што ја тестира границата меѓу хемијата и биологијата.