Skip to content
На маргините на Минхенската безбедносна конференција, Володимир Зеленски изјави дека американската понуда за безбедносни гаранции е пократка од тоа што Украина го смета за „минимум“ за достоинствен мир. Според неговите зборови, САД предложиле гаранции со времетраење од 15 години по завршување на војната, но Киев бара најмалку 20 години – со јасно наведени обврски и механизми што нема да зависат од дневна политика или изборни циклуси.
Овој временски „јаз“ не е техничка ситница, туку суштината на украинската позиција: ако гаранциите се кратки и нејасни, тие не го спречуваат сценариото на нов напад по неколку години, туку само го одложуваат. Зеленски дополнително алудираше дека гаранциите мора да бидат правно затегнати и оперативни – не декларации, туку документ што кажува каква поддршка би добила Украина и како би се активирала, вклучително и околу идејата за европско присуство/реасигурувачка сила на терен.
Во исто време, украинскиот претседател ја прошири критиката кон рамката на разговорите што ги турка Вашингтон: според него, американските посредници „премногу често“ ја враќаат темата на отстапки, но тие отстапки се дискутираат главно како украински, а не руски. Тоа, во неговата логика, ја изместува преговарачката рамнотежа: мировен договор што бара брзи украински повлекувања, без паралелни обврски и притисок врз Русија, не е мир туку пауза што ја наградува силата.
Контекстот е дека следната недела се најавени трипартитни разговори во Женева, во кои треба да учествуваат украинска, руска и американска делегација. Зеленски порача дека очекува тие средби да бидат „суштински“, но предупреди дека досегашните сигнали сугерираат различни „јазици“ на масата: Москва бара територијални концесии, Вашингтон тестира брзи формули за замрзнување на линиите, а Киев инсистира безбедносните гаранции да бидат првиот потпис, не последната реченица.
Од тука произлегува и незадоволството од 15 години. За Украина, прашањето не е дали ќе има документ, туку дали документот има доволно тежина да ја направи идната агресија поскапа од било која воена „добивка“. Додека западните партнери се обидуваат да ја задржат флексибилноста, Киев ја бара токму спротивното: долгорочна обврска што ќе ја заклучи безбедноста како услов за секој компромис.