Skip to content
Бугарија влегува во предвремените парламентарни избори на 19 април со барање до Брисел за помош против можно изборно мешање, во потег што открива колку длабока станала недовербата во сопствениот изборен терен. Според Политико и бугарската јавна телевизија БНТ, Софија побарала техничка и експертска поддршка од Европската комисија и Европската служба за надворешни работи, со цел да се активира брзиот европски механизам за реакција во предизборен период, во атмосфера на страв од дезинформации и странско влијание, особено од Русија.
Ова барање не е само административен чекор, туку признание дека изборната ранливост веќе не се гледа како внатрешен шум, туку како европски безбедносен проблем. БНТ објави дека системот што Бугарија сака да го активира вклучува технолошки компании, невладини организации и проверувачи на факти, додека Европската комисија јасно наведува дека странската информациска манипулација и мешање можат да ги поткопаат изборите, да ги одвратат граѓаните од гласање и да ја поларизираат јавноста. Во таа рамка, бугарскиот случај не изгледа како изолиран аларм, туку како тест дали ЕУ навистина знае да ги брани изборите пред штетата да стане неповратна.
Причината за ваквата нервоза е и во тоа што ризикот не доаѓа само однадвор. Центарот за проучување на демократијата и мрежата EDMO предупредуваат дека Бугарија влегува во априлските избори како една од најизложените информациски средини во Унијата, со длабоко вградена домашна мрежа што може да презема, засилува и претвора надворешни наративи во дел од главниот политички говор. Тоа значи дека заканата не е само „руска пропаганда“, туку комбинација од надворешен притисок и внатрешен систем што е подготвен да го пренесе и умножи.
Во исто време, привремениот премиер Андреј Ѓуров тврди дека изборите би можеле да бидат меѓу „најчистите“ во последните години, по апсења поврзани со купување гласови и поголем број пријави за корупција. Но токму тука лежи и најнепријатната суштина: ако државата мора однапред да бара европски штит за да уверува дека гласањето ќе биде фер, тогаш проблемот не е само во една кампања, туку во подолгата ерозија на довербата во институциите. Во земја што оди на осми избори за пет години и која, според извештајот на Liberties, е меѓу петте членки на ЕУ што системски го поткопуваат владеењето на правото, прашањето веќе не е дали Бугарија ќе гласа, туку во каква демократска состојба ќе гласа.