Skip to content
Куба влезе во нова фаза на неизвесност откако американските специјални сили го приведоа венецуелскиот претседател Николас Мадуро во рацијата во Каракас, а од Вашингтон стигнаа пораки дека Куба би можела да се најде на следната линија на притисок. Во Хавана, стравот не е само политички: Венецуела со години беше клучен сојузник и најважната енергетска „инфузија“ за земја што веќе живее со недостиг и рестрикции.
Кубанските власти викендов соопштија дека 32 кубански државјани загинале за време на операцијата во Каракас, каде што, според нив, биле распоредени како телохранители во воениот комплекс од кој Мадуро бил извлечен. Симболиката дома беше силна: знамињата на половина копје и јавна жалост, но и порака дека кубанското присуство во Венецуела не било маргинално, туку дел од длабока државна соработка.
Врската Хавана–Каракас одамна се темели на „размена“: политичка поддршка, кадри и услуги од Куба, за возврат субвенционирана нафта и финансиска инјекција од Венецуела. Во последните месеци, Венецуела испраќала околу 35.000 барели дневно кон Куба, количина што експерти ја опишуваат како приближно четвртина од вкупната побарувачка на островот.
Ризикот сега е во морето: аналитичари блиски до темата проценуваат дека Вашингтон може да ја „пресече“ Куба без копнена интервенција – со поостра контрола на испораките и практично ембарго врз венецуелската нафта, што би било релативно евтин механизам за спроведување притисок. Во таков расплет, новото раководство во Каракас би имало малку мотив да ја стави Куба високо на листата приоритети, додека Хавана би се соочила со уште подлабока енергетска дупка.
Хавана може да бара алтернативни снабдувачи, но „алтернативата“ има цена: секоја земја што би ја пополнувала празнината ризикува да стане цел на американски санкциски притисок. Мексико во меѓувреме се појавува како важен, но ограничен вентил. Претседателката Клаудија Шеинбаум потврди дека Мексико станало „важен снабдувач“ по случувањата во Венецуела, но инсистира дека испораките не се зголемени над „историските“ нивоа; според податоци цитирани од АП, Мексико од јануари до крајот на септември 2025 испорачувало околу 19.200 барели дневно кон Куба, а независни тракери нотирале пад на испораките по посетата на Марко Рубио во септември 2025.
Сето ова доаѓа во момент кога кубанската економија веќе тоне. Според проценките наведени во анализата, економијата се намалила за околу 4% во последните години, со контракција од 1,5% во 2025, додека инфлацијата е над 20% и недостигот на храна, лекови и гориво е широко распространет. Во таква рамка, нов енергетски удар лесно се претвора во повеќе часовни рестрикции, застој на транспортот и уште поголем притисок врз снабдувачките ланци.
Од Вашингтон, Трамп ја засили реториката со изјава дека „Куба изгледа како да е подготвена да падне“, додека Рубио порача дека доколку бил дел од владата во Хавана „би бил барем малку загрижен“. Но, оценките на експертите што ги цитира Еуроњуз одат во друга насока: дури и ако животот стане потежок, тоа не мора автоматски да значи масовни протести – за колективна мобилизација, покрај незадоволството, потребна е и вера дека протестот може да донесе промена. По рацијата во Венецуела, пораката што може да ја прочита просечниот граѓанин е поинаква: прво се „пука“, потоа се преговара, а за обичните луѓе најрационално е да се повлечат, не да излезат.