Дали скандалот со Епстајн ја тресе монархијата?

Дали скандалот со Епстајн ја тресе монархијата стана актуелно прашање откако британската полиција потврди дека разгледува нови наводи поврзани со поранешниот принц Ендру, а Бакингемската палата порача дека кралот Чарлс е „длабоко загрижен“ и дека кралското семејство ќе соработува со истрагата доколку биде побарано.

Според информациите што ги пренесуваат британски и меѓународни медиуми, фокусот овојпат не е само на долгогодишните контроверзии околу контактите на Ендру со Џефри Епстајн, туку и на сомневањата дека во периодот кога имал официјална улога поврзана со трговски мисии, можеби биле споделувани доверливи документи или информации. Полицијата, како што се наведува, засега е во фаза на проценка на доставените материјали и допрва треба да утврди дали има основ за формална истрага.

Во изјава што ја цитираат медиумите, портпарол на Бакингемската палата наведува дека кралот „со зборови и преку дела“ ја изразил загриженоста за обвинувањата што продолжуваат да излегуваат на виделина во врска со однесувањето на г-дин Маунтбатен-Виндзор и дека конкретните тврдења треба тој да ги адресира. Но, пораката дека палатата е подготвена да ја поддржи полицијата ако се јави потреба, е јасен сигнал дека кралската куќа се обидува да ја пресече линијата меѓу институцијата и поединецот, со минимизирање на политичката штета по монархијата.

Овој пристап е и одбрана и признание за сериозноста на моментот. Наместо класичен „ѕид на молк“, Чарлс го избира формулата на условна отвореност: соработка со органите, но без преземање туѓа одговорност. Во пракса, тоа значи дека монархијата не сака да изгледа како да кочи истраги, но истовремено инсистира дека секоја нова алегација е прашање за лицето што е прозвано, а не за институцијата.

Прашањето дали монархијата е навистина „разнишана“ ќе зависи од два фактора: дали полициската проценка ќе прерасне во истрага со конкретни правни импликации и дали ќе продолжи да излегува материјал што ја враќа приказната во јавниот фокус. Досега, реакцијата на палатата се чита како обид да се задржи довербата преку институционална дистанца, додека јавноста и медиумите бараат повеќе од протоколарни пораки: факти, постапки и јасни одговори за тоа што било дозволено, што било пропуштено и кој сноси одговорност.