Давос без средби: Мерц и фон дер Лајен го прескокнаа Трамп, Макрон си замина

Мицкоски
World Economic Forum/Jason Alden

Доцнењето на американскиот претседател Доналд Трамп поради технички проблем со „Ер форс уан“ го наруши распоредот на Светскиот економски форум во Давос и предизвика откажување на најавени билатерални средби со дел од клучните европски актери. На 21 јануари 2026, германскиот канцелар Фридрих Мерц соопшти дека ја откажал планираната средба со Трамп поради доцното пристигнување на американската делегација, додека претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, се повлече од Давос и тргна кон Брисел, каде што на 22 јануари е закажан состанок на лидерско ниво на ЕУ.

Според информациите од Давос, Трамп во Швајцарија пристигнал со приближно тричасовно доцнење, откако авионот „Ер форс уан“ се вратил назад по полетувањето поради електричен дефект, а патувањето било продолжено со резервен авион. Логистичкиот застој веднаш се прелеа во политички последици: наместо најавените разговори, Давос доби уште еден сигнал за тоа колку се затегнати трансатлантските односи во момент кога спорот околу Гренланд ја турка Европа кон вонредни координации и јавни настапи со повисок тон.

Европската комисија, според пренесената изјава, оцениле дека фон дер Лајен направила „стратешка и политичка проценка“ дека е подобро да се врати во Брисел за да се фокусира на подготовките за важниот состанок на Европскиот совет. Нејзиното заминување доаѓа по настап во Давос во кој таа предупреди дека меѓународниот поредок влегува во трајна промена и дека ЕУ е подготвена да реагира ако биде потребно, во контекст на заканите и притисоците поврзани со Гренланд.

Во истата динамика се вклопува и фактот што францускиот претседател Емануел Макрон го напуштил Давос без средба со Трамп. Макрон јавно потврди дека немал намера да го продолжи престојот за да се сретне со американскиот претседател, а неговиот настап во Давос беше меѓу најострите европски реакции на најавите за тарифи и условувања врзани со прашањето за Гренланд.

Трамп, пак, најави дека во Давос ќе има „многу средби“ и дека прво ќе се сретне со бизнис-лидери, по што следува говор кој се очекува со особено внимание, токму поради можноста да ги засили пораките за Гренланд и економските мерки кон европските сојузници. Така, техничкиот инцидент со авионот се претвори во симболичен момент: во година кога Европа бара заедничка линија и брз одговор, секое доцнење, откажување или промена на протоколот дополнително ја потенцира кревкоста на контактите и тежината на темите што се отвораат.

Зачлени се на нашиот е-билтен