Skip to content
Активностите за регистрација и доброволна дерегистрација на даночните обврзници за целите на данок на додадена вредност (ДДВ) се завршени, соопшти Управата за јавни приходи. Со тоа, административниот „прозорец“ што традиционално го обележува почетокот на годината за ДДВ-статусот на фирмите и самостојните вршители на дејност сега е затворен, а обврските за новорегистрираните и дерегистрираните почнуваат да течат по решенијата што им се издадени.
Рокот за поднесување пријави за регистрација и дерегистрација бил до 15 јануари 2026 година. Врз основа на поднесените барања, во текот на јануари Управата регистрирала 1.199 даночни обврзници во системот на ДДВ и донела исто толку решенија за задолжителна и доброволна регистрација. Во истиот период, по основ на барања за доброволна дерегистрација, прекината е ДДВ-регистрацијата кај 231 обврзник, со исто толку решенија за дерегистрација.
Поентата на ваквите кампањи не е само статистика, туку дисциплина во систем што директно го допира секој промет на добра и услуги. ДДВ е данок што се „движи“ со фактурата и со фискалната сметка, па секоја промена на статус значи промена на правила: од моментот кога обврзникот станува ДДВ-обврзник, тој мора да пресметува ДДВ, да го искажува одделно, и да го пријавува во пропишаните рокови.
Управата потсетува дека во решението за ДДВ-регистрација е наведен датумот од кога започнува обврската за пресметување на ДДВ, како и даночниот период за поднесување пријави, кој може да биде календарски месец или календарско тримесечје. Токму тука најчесто се прават грешки: дел од новорегистрираните го третираат статусот како „формалност“, а не како режим што бара дисциплина на документирање и навремено известување.
За обврзниците што користат фискална опрема, промената е и техничка: веднаш по ДДВ-регистрацијата треба да се ажурира фискалната каса преку овластен производител или сервисер, со внесување на доделениот ДДВ-број и даночните стапки по производ или услуга. Со стекнување на статус на ДДВ-обврзник, следи и обврска за издавање фактури во кои ДДВ е посебно искажан, во согласност со законските одредби, а пресметката за тоа дали обврзникот „должи“ или „побарува“ ДДВ се прави преку ДДВ-пријава (образец ДДВ-04).
УЈП дополнително укажува и на една клучна точка за бизнисите што влегуваат во ДДВ-системот: доколку имаат залихи на добра наменети за натамошна продажба, набавени пред регистрацијата, под услови предвидени со закон, можат да остварат право на одбивка на влезниот ДДВ содржан во тие залихи. Тој влезен ДДВ се пријавува еднократно, во првата ДДВ-пријава, во делот што се однесува на „ДДВ содржан во залихи пред регистрација“. ДДВ-пријавата се поднесува во рок од 25 дена по истекот на даночниот период, а пресметаниот ДДВ-долг се плаќа најдоцна до крајниот рок за поднесување, односно до 25-ти по истекот на периодот.
Од другата страна, дерегистрираните ДДВ-обврзници не „излегуваат“ од системот без последици. Управата потсетува дека тие имаат обврска да направат исправка на одбивката на претходните даноци за инвестициски добра за кои не е завршен соодветниот период на исправка, како и исправка за затечени залихи на добра за натамошна продажба за кои при набавката било искористено право на одбивка. Оваа исправка се искажува во ДДВ-пријавата за последниот даночен период во кој обврзникот бил регистриран за ДДВ. И тука важи истата техничка дисциплина: ако се користи фискална каса, по дерегистрацијата треба да се ажурира системот со бришење на ДДВ-бројот и даночните стапки што биле внесени.
Во поширок контекст, ДДВ-регистрацијата не е прашање на избор за секого. За дел од бизнисите таа е законска обврска, врзана за прагот на остварен оданочив промет, а за други е деловна одлука што ја носи предноста на одбивка на влезен ДДВ, но и обврска за редовно известување и плаќање. Пораката на Управата во завршницата е јасна: почитувањето на правилата не е препорака, туку услов за навремено и правилно исполнување на даночните обврски.