Skip to content
Вештачка интелигенција сè почесто се поврзува со гушење протести, предупредува Дојче веле во анализа објавена денес, во која се објаснува како алатките за „прогнозирање конфликти“ можат да им овозможат на авторитарни власти да препознаат рани сигнали за немири и да реагираат пред протестите да добијат масовност. Текстот ја отвора темата преку хипотетичко прашање: што ако режимот во Тунис во декември 2010 година однапред знаел колкав бран ќе предизвика самозапалувањето на продавачот Мохамед Буазизи и како тоа би можело да ја смени динамиката на „Арапската пролет“.
Во анализата се наведува дека развојот на вакви модели се потпира на машинско учење и човечка експертиза, со цел да се „уловат“ суптилни ризици во земји што во моментот не се во војна. Професорот од Кембриџ и коосновач на ConflictForecast, Кристофер Раух, вели дека токму стравот од злоупотреба е причината зошто нивните прогнози за протести не се објавуваат јавно, иако моделите би можеле да се приспособат и за таа намена. Истовремено, тој нагласува дека сегашните модели не се „магични“ и не се доволно прецизни за лесна злоупотреба, но ризикот расте со поголем обем податоци и подобри предвидувања.
Дојче веле објаснува дека ваквите системи учат од големи бази податоци: медиумски извештаи, информации од набљудувачи на конфликти како ACLED и програмата за податоци за конфликти на Универзитетот во Упсала, но и економски индикатори, демографија, стапки на смртност кај доенчиња, како и податоци поврзани со мобилна телефонија и авионски сообраќај. Во текстот се цитира и став на истражувачи од британскиот Алан Тјуринг институт дека, засега, не постои систем што совршено предвидува геополитички жаришта поради ограничувања во компјутерската моќ, нерамномерните податоци и непредвидливото човечко однесување.
Најголемата загриженост, според анализата, е дека авторитарните режими би можеле да бидат меѓу првите што ќе ја спојат оваа „предиктивна“ логика со веќе постоечката инфраструктура за надзор. Се наведува дека технологиите од препознавање лице до предиктивна аналитика веќе ги прошируваат практиките на следење и контрола, со примери за употреба на напредни системи против опозицијата во Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Иран, Египет и Бахреин. Во текстот се посочува и дека Египет надгледува дигитални комуникации, а новата административна престолнина се развива како „паметен град“ со сеопфатен надзор, додека Саудиска Арабија користи препознавање лице во Мека и Медина и планира слични решенија и за проекти како НЕОМ.
Посебен акцент се става на Обединетите Арапски Емирати како земја што е „добро позиционирана“ во областа на полициско работење засновано на предвидување, каде анализи на минати податоци се користат за процена на ризик по локации или лица. Во рамки на концептот „безбеден град“, ваквите системи се интегрираат широко и со ограничена јавна отчетност, а дел од технологијата, според написот, доаѓа и од Кина, каде вештачката интелигенција веќе се користи за сузбивање поинакви мислења. Директорката на Amnesty Tech, Дамини Сатија, предупредува дека овие алатки често ги репродуцираат пристрасностите на податоците на кои се тренираат и дека и самото нивно постоење може да има „застрашувачки ефект“, при што активисти се плашат од полесна идентификација и се откажуваат од протест.