Skip to content
Здравствените картони за повеќе од 130.000 луѓе покажаа дека во период од 40 години, оние кои редовно пиеле две до три шолји кафе со кофеин или една до две шолји чај со кофеин дневно имале 15-20% помал ризик од деменција во споредба со оние кои не ги пиеле, пишува Гардијан.
Лицата кои пијат кафе со кофеин, исто така, пријавиле малку помал когнитивен пад од оние кои пијат кафе без кофеин и постигнале подобри резултати на некои објективни тестови за функцијата на мозокот, според извештај објавен во Journal of the American Medical Association.
Наодите сугерираат дека редовното пиење чај и кафе е добро за мозокот, но истражувањата не можат да го докажат ова, бидејќи оние кои пијат кофеин може да бидат помалку склони кон деменција од други причини. Слична врска би се појавила ако луѓето кои лошо спијат и кои се чини дека имаат поголем ризик од когнитивен пад, избегнуваат кофеин за да имаат подобар ноќен сон.
„Нашата студија не може сама по себе да докаже каузалност, но според нашите сознанија, таа е најдобриот доказ досега што го разгледува внесот на кафе и чај и когнитивното здравје и е во согласност со веројатната биологија“, рече водечкиот автор Ју Жанг, кој студира нутритивна епидемиологија на Универзитетот Харвард.
Кафето и чајот содржат кофеин и полифеноли кои можат да заштитат од стареење на мозокот со подобрување на здравјето на крвните садови и намалување на воспалението и оксидативниот стрес, каде што штетните атоми и молекули наречени слободни радикали ги оштетуваат клетките и ткивата. Супстанциите во пијалоците би можеле да дејствуваат и со подобрување на метаболичкото здравје. Кофеинот, на пример, е поврзан со пониски стапки на дијабетес тип 2, познат фактор на ризик за деменција.
Истражувачите ги анализирале записите на 131.821 волонтери запишани во две големи студии за јавно здравје во САД, Студијата за здравје на медицинските сестри и Студијата за следење на здравствените професионалци. Повторените проценки на исхраната на учесниците, дијагнозата на деменција, какво било когнитивно опаѓање што го доживеале и резултатите на објективните когнитивни тестови во период до 43 години.
Севкупно, мажите и жените кои пиеле најмногу кафе со кофеин имале 18% помал ризик од деменција во споредба со оние кои пиеле малку или воопшто не пиеле кафе, а слични резултати биле забележани и со чајот. Ефектот се чини дека се стабилизира по две до три шолји кафе со кофеин или една до две шолји чај со кофеин. Не е пронајдена врска помеѓу кафето без кофеин и деменцијата.
Потребни се понатамошни истражувања за да се потврди дали овие два пијалоци всушност го штитат мозокот. Жанг рече дека студиите со златен стандард, кои случајно им доделуваат на луѓето да пијат пијалоци со кофеин или без кофеин со децении пред да проверат разлики во дијагнозите на деменција, се во голема мера непрактични. Сепак, студиите би можеле да испитаат дали пијалоците предизвикуваат биолошки промени поврзани со функцијата на мозокот што би можеле да се откријат со скенирања или други тестови.
Навид Сатар, професор по кардиометаболна медицина на Универзитетот во Глазгов, рече дека нема да биде лесно да се добие јасност, делумно затоа што кофеинот може да има и добри и лоши ефекти врз мозокот.
Чајот и кафето содржат антиоксиданси кои можат да бидат корисни, а зголемената консумација на кофеин може да ги мотивира луѓето да работат, учат и вежбаат. Кај некои луѓе, кофеинот го зголемува крвниот притисок, што е значаен двигател на деменција. „Кофеинот прави мноштво работи, некои може да бидат корисни, некои може да бидат штетни, а нето ефектот никогаш не може да се процени додека не се спроведе рандомизирано испитување“, рече Сатар.
Истражувачите веруваат дека околу половина од случаите на деменција во светот би можеле да се спречат или одложат со справување со фактори како што се дебелината, пушењето, прекумерната консумација на алкохол, губењето на слухот и високиот крвен притисок.
„Немојте да мислите на кафето или чајот како на магичен штит“, изјави Жанг за Гардијан. „Би рекол дека одржувањето здрав начин на живот, редовното вежбање, балансираната исхрана и добриот сон се важни за подобро здравје на мозокот.“