Skip to content
Словачкиот премиер Роберт Фицо во сабота, 17 јануари, треба да се сретне со американскиот претседател Доналд Трамп во резиденцијата Мар-а-Лаго на Флорида, во средба што се најавува како обид за продлабочување на билатералните врски и отворање на голем енергетски договор.
Во фокусот е можен бизнис-аранжман за набавка и изградба на нови нуклеарни капацитети со американска поддршка. Според најавите, се разгледува проект што словачките медиуми го проценуваат на 13 до 15 милијарди евра, а како потенцијален партнер се споменува американската компанија „Вестингхаус“.
Темата доаѓа во момент кога словачката влада веќе најавува формализирање на нуклеарната соработка со САД. Според информации што ги пренесуваат странските агенции, Словачка планира да потпише рамковен договор за нуклеарна соработка, а паралелно се водат разговори за нов, поголем реакторски блок на локацијата на постојната централа во Јасловске Бохунице, со капацитет од околу 1.200 мегавати и модел на „чисто државна сопственост“.
Политичкиот контекст е исто толку важен колку и енергетскиот. Фицо во европската јавност е препознаен по блискоста со унгарскиот премиер Виктор Орбан и по критиките кон дел од политиките на Брисел, особено околу миграцијата и Зелената агенда, додека истовремено Словачка останува меѓу државите во ЕУ што најтешко се „исклучуваат“ од руските енергетски врски. Во таква рамка, средбата во Мар-а-Лаго се чита и како сигнал за стратешко позиционирање: кон САД за нуклеарна технологија и политичка поддршка, а дома како аргумент за „суверена“ енергетска политика.
Дали разговорите ќе се претворат во конкретен договор, со рокови и финансиска конструкција, ќе стане појасно по средбата. Но самата агенда ја отвора дилемата како ќе се одрази евентуалната нуклеарна зделка врз односите на Братислава со Брисел, особено во период кога ЕУ притиска за побрзо намалување на зависноста од руски енергенси и за построга усогласеност на надворешната политика.