Skip to content
Товарниот сообраќај на граничните премини се најде под силен притисок по најавата за координирани блокади на превозниците, кои предупредуваат дека новите шенген-правила и електронската евиденција за влез/излез ќе им го ограничат престојот и ќе ја намалат работата. Според најавите, на 26 јануари напладне околу 370 товарни возила требаше да ги блокираат сите гранични премини во државата, со целосно запирање на товарниот сообраќај кон Европската унија и транзитот низ регионот, додека патничкиот сообраќај да продолжи непречено. Ќе се пропуштаат само камиони со лекови, жива стока, експлозиви и муниција.
Превозниците бараат промени во системот за влез и излез во Шенген зоната, оценувајќи дека новите правила за електронска евиденција носат директна штета за транспортниот сектор и за стопанството во поширока смисла. Планот, според најавите, е блокадите да траат седум дена, но организаторите порачуваат дека протестот може да се прекине доколку Европската унија започне разговори за надминување на проблемот. Превозниците предупредуваат дека, ако нема решение, трошоците за транспорт ќе растат, а тоа ќе се прелее и во повисоки цени на производите.
Владата, пак, порача дека преку дипломатските канали е во постојана комуникација со претставници на Европската унија и дека прашањето е поставено како приоритетно, со цел да се обезбеди итно решение и непречен проток на стоки. Паралелно со тоа, заменик-претседателот на Владата и министер за транспорт, Александар Николоски, се појави на граничниот премин Блаце, изразувајќи поддршка за протестот и оценувајќи го како предупредувачки, со цел да се пронајде решение пред 10 април, кога, според него, треба да стапат на сила новите правила на ЕУ за електронска евиденција (ЕЕС). Николоски јавно изнесе и неколку опции што, според него, би можеле да го амортизираат ударот врз превозниците: одложување на примената на системот за транспортниот сектор, зголемување на бројот на дозволени денови за престој во Шенген зоната од сегашните 180 на најмалку 250, како и третирање на професионалните возачи како посебна категорија, а не како туристи, со можност за поинаков режим или работни визи.
Темата брзо доби и политичка димензија. На седница на Националниот совет за евроинтеграции, како што пренесуваат медиумите, пратеникот Антонио Милошоски побарал од кипарскиот амбасадор во Македонија, Андреас Фотиу, прашањето да се отвори во Брисел. Во ист контекст се вклучи и претседателот на СДСМ, Венко Филипче, кој оцени дека граѓаните повторно ќе го „платат цехот“ и дека последиците од лошите политики ќе се почувствуваат и во економијата. Филипче го нарече Николоски „независен аналитичар“, алудирајќи дека министерот само предупредува на можен економски колапс од новиот електронски систем, но не презема доволно конкретни чекори за решавање на проблемот. Во својата критика, Филипче нагласи дека значаен дел од домашната економија е поврзан со ЕУ и дека секое ограничување на движењето на превозниците директно ќе се рефлектира врз стопанството.
Во меѓувреме, превозниците остануваат на ставот дека без институционално решение и јасен сигнал од Брисел, транспортниот сектор во регионот ќе се соочи со сериозни оперативни и финансиски ограничувања. Влогот, според нив, не е само во бројот на денови што возачите смеат да ги поминат во Шенген зоната, туку во одржувањето на синџирите на снабдување и конкурентноста на компаниите што работат на европскиот пазар.