Skip to content
Европската комисија ги одобри националните планови за одбрана на осум земји-членки, што претставува пресвртница во напорите на Европа да ја зајакне својата безбедност.
Комисијата до Советот достави предлог за одобрување финансиска помош за Белгија, Бугарија, Данска, Шпанија, Хрватска, Кипар, Португалија и Романија.
Проценка и препорака од претседателот на Европската комисија
„Минатата година, ЕУ постигна поголем напредок во одбраната отколку во последните децении. Белата книга и Патоказот за подготвеност 2030 им овозможија на земјите-членки да мобилизираат до 800 милијарди евра за одбрана. Ова ги вклучува 150-те милијарди евра за заедничка набавка – SAFE.
Веќе одобривме почетна серија планови за SAFE за Белгија, Бугарија, Данска, Шпанија, Хрватска, Кипар, Португалија и Романија. Другите ќе следат наскоро. Сега е императив Советот да ги одобри овие планови за да се овозможи брза исплата.“
Проценка и цели на иницијативата SAFE
Одлуката следи по ригорозна проценка на „плановите за национални инвестиции во одбраната“ на земјите во рамките на иницијативата Безбедносна акција за Европа (SAFE). Одобрувањето го отвора патот за првиот бран евтини долгорочни заеми.
Ова ќе им овозможи на земјите учеснички итно да ја зголемат својата воена подготвеност и да ја стекнат потребната модерна одбранбена опрема. Иницијативата, исто така, ја интегрира Украина во безбедносниот екосистем на ЕУ и гарантира дека поддршката од Унијата е брза и одржлива.
Финансирање и распределба
Нивото на финансирање за секоја земја беше привремено утврдено во септември, врз основа на принципите на солидарност и транспарентност. На пример, на Кипар му се доделени 1,18 милијарди евра, а на Романија 16,68 милијарди евра.
Вкупно, оваа група од осум земји-членки има право на околу 38 милијарди евра по потпишувањето на договорите за заем. Средствата ќе обезбедат витален поттик за стратешките капацитети таму каде што се најпотребни.
Следни чекори
Откако ќе заврши проценката на Комисијата, Советот има четири недели да ги усвои одлуките за спроведување. По одобрувањето, Комисијата ќе ги финализира договорите за заем, а првите исплати се очекуваат во март 2026 година.
Регулативата SAFE беше усвоена на 27 мај 2025 година како дел од пакетот „Подготвеност 2030“, амбициозен пакет за одбрана што им обезбедува финансиска моќ на земјите-членки на ЕУ за зголемување на инвестициите во одбранбените капацитети.
Заеднички набавки и вклучување на партнери
SAFE ќе им овозможи на земјите-членки веднаш и во голем обем да ги зголемат своите инвестиции во одбраната преку заеднички набавки од европската одбранбена индустрија, фокусирани на приоритетните капацитети. Ова ќе придонесе за интероперабилност, предвидливост и намалување на трошоците, а воедно ќе ја зајакне европската одбранбена индустриска база.
Украина и земјите од ЕФТА/ЕЕА ќе можат да се приклучат на овие заеднички набавки и да купуваат од сопствените индустрии.
Проширено учество на трети земји
SAFE, исто така, ќе им овозможи на земјите-пристапнички, земјите-кандидатки, потенцијалните земји-кандидатки и земјите што потпишале партнерства за безбедност и одбрана со ЕУ да учествуваат во заеднички набавки и да придонесат за агрегатната побарувачка.
Тие, исто така, ќе можат да преговараат за специфични, меѓусебно корисни договори за учеството на нивните соодветни сектори во овие процеси.