Skip to content
Неколку стотини граѓани вечерва ја блокираа крстосницата меѓу булеварите „Борис Трајковски“ и „Србија“ во Скопје, под паролата „Воздухот не е луксуз, тоа е право!“, барајќи конкретна институционална реакција за аерозагадувањето и контролата на работењето на цементарницата „Усје“. Протестот беше организиран од граѓанската иницијатива „Стоп за Усје“, како форма на притисок врз надлежните да преземат мерки што, според учесниците, со месеци се одложуваат или остануваат само на ниво на изјави.
Активистите велат дека ова е продолжение на собирот од 26 декември 2025 година и дека по претходните апели нема видлив напредок. Во центарот на незадоволството е моделот на надзор: според нив, постојната практика фабриката самостојно да врши мерења на квалитетот на воздухот и да доставува податоци до институциите на месечно ниво создава сериозен конфликт на интереси и ја храни недовербата во системот.
Затоа, клучното барање е поставување независни мерни станици под директна контрола на државни или независни тела, со 24-часовен мониторинг во реално време. Логиката е едноставна: ако загадувањето е проблем што „се случува секоја минута“, тогаш и контролата мора да биде постојана, транспарентна и неспоредливо потешка за манипулација.
Од другата страна, „ТИТАН Усје“, дел од Titan Group, континуирано ги отфрла обвинувањата дека е главен загадувач во Скопје. Компанијата се повикува на А-интегрирана еколошка дозвола и тврди дека работи согласно законската регулатива и европските стандарди, додавајќи дека излезните гасови од оџаците се под постојан 24-часовен независен мониторинг и дека резултатите се јавно достапни. Воедно, наведува дека загадувањето во градот е последица на повеќе фактори, меѓу кои сообраќајот и домашното затоплување.
Но, локалното население инсистира дека емисиите од фабриката се особено интензивни во ноќните часови и дека проблемот не смее да се релативизира додека не постои целосно независен, видлив и проверлив надзор. За протестирачите, суштината е довербата: ако мерењето е „внатрешна работа“, тогаш и резултатите остануваат спорни; ако е независно и јавно, тогаш спорот се претвора во факти и одговорност.