Skip to content
Одлуката за генерален штрајк е донесена, велат од Сојузот на синдикатите на Македонија, а единствено што „останува“ е да се притисне копчето ако Владата и Собранието не реагираат на барањата за повисоки плати. По масовниот протест во Скопје, синдикатите најавија рокови и ескалација: до петок пред пратениците да се најдат измени на Законот за плати, а до крајот на идната недела да се изгласа зголемување на минималната плата. Ако тоа не се случи, најавуваат блокади на улици и институции и генерален штрајк и во приватниот и во јавниот сектор.
Во сржта на синдикалното барање е минимална плата од 600 евра и линеарно покачување на сите останати плати, што во јавноста се преведува како најмалку 6.000 денари плус за секој работник. Аргументот е дека инфлацијата го „јаде“ стандардот и дека минималецот повеќе не може да ја покрие реалната потрошувачка кошничка, која синдикатите ја пресметуваат на над 65.000 денари месечно за едно четиричлено семејство.
Политичката линија веднаш се отвори. Синдикатите ги отфрлаат тврдењата дека протестот има партиска заднина и тврдат дека мотивот е исклучиво економски – раст на платите, намалување на сиромаштијата и зачувување на куповната моќ. Од владејачката ВМРО-ДПМНЕ, пак, се пласира став дека зад протестот стои политичка агенда, додека СДСМ најавува законски решенија за зголемување на работничките плати и замрзнување или ограничување на функционерските примања – тема што синдикатите ја користат како симболичен контраст меѓу „луксузот на врвот“ и „минималецот на дното“.
Од стопанството доаѓа спротивниот аларм. Работодавачите предупредуваат дека минималната плата не може да се крои според желби, туку според продуктивност и одржливост, и потсетуваат дека во законот веќе постои праг според кој минималецот не смее да падне под 57% од просечната плата. Нивната теза е дека нагло зголемување на нивото што го бараат синдикатите ќе ја подигне цената на трудот по целата скала, ќе го притисне најмалиот бизнис и може да заврши со отпуштања или затворање фирми, ако државата не влезе со привремена поддршка на придонесите.
Во дебатата се вклучи и монетарната власт со порака дека растот на платите треба да биде врзан за мерливи економски критериуми и продуктивност, за да не се отвори нов удар врз цените. Тоа е и централниот судир на следните денови: синдикатите бараат „плата од која се живее“, работодавачите бараат „плата што економијата може да ја издржи“, а Владата и Собранието треба да одлучат дали ќе одат со брза интервенција или ќе ја остават темата да се пресели на улица – со генерален штрајк како најтешка мерка.