Хронологија на рочиштето за Ивана и Катја, повици што никој не ги спаси

Хронологија на рочиштето за Ивана и Катја денеска во Основниот кривичен суд во Скопје не се претвори само во уште едно процесно продолжение на судењето против Стојанче Јовановски, обвинет за семејно насилство, загрозување на сигурноста и наведување и помагање во самоубиство, туку во тежок аудио и видео мозаик од моменти што, според извештаите од судницата, покажале како трагедијата во Тафталиџе не дошла одеднаш, туку по низа знаци, молби за помош и сцени на насилство што очигледно не биле запрени навреме.

На почетокот на денешното рочиште тежиштето не беше на ново сведочење, туку на материјалните докази. Во судницата, според извештаите од рочиштето, прво биле пуштени аудиоснимки на кои Ивана бара помош за да влезе во станот, откако била оставена надвор, а одговорот што го добива не нуди итна заштита, туку ја враќа во баналната зона на „куќен совет“ и домашно снаоѓање. Токму тој момент, барем според сликата што се создала во судница, бил еден од најпотресните, затоа што покажува жена што се обидува да дојде до системот, а системот ѝ враќа процедура наместо безбедност.

Потоа, снимка по снимка, според извештаите од судницата, се цртала пошироката слика на насилството што му претходело на кобниот ден. Аудиоматеријалите не биле важни само како доказен материјал, туку како реконструкција на амбиентот во кој Ивана живеела под контрола, страв и постојана неизвесност. Во таа хронологија трагедијата не изгледа како ненадеен слом, туку како крајна точка на еден долг притисок што, според обвинението и претходните сведочења, траел со години и се засилил во последниот период пред смртта на Ивана и шестгодишната Катја.

Еден од најтешките моменти на денот, според извештаите, била и видео-снимката од „Сејф сити“, на која се гледа физички напад врз Ивана пред трагедијата. Со тоа насилството веќе не останува само во искази, семејни раскажувања и полициски белешки, туку добива и своја визуелна потврда. Кога судницата гледа шлаканици пред очи, тогаш случајот повеќе не може да се сведе на формулации за „брачен конфликт“ или „недоразбирање“, туку станува јасно дека зад падот од балконот стоел поширок круг на понижување, страв и ескалација.

Затоа денешното рочиште не остави впечаток само на доказна постапка, туку на болно отворање на прашањето што всушност слушале институциите додека Ивана уште била жива. Ако една жена бара помош за да влезе во сопствениот дом, ако насилството стигнува до камера, ако околината и службите со месеци и години добиваат сигнали, а крајот сепак е смрт на мајка и дете, тогаш денешната хронологија не е само обвинение против еден човек. Таа е и мрачна слика за држава што премногу често го препознава ужасот дури откако ќе стане непоправлив.