ИПАРД мито 50.000 евра: директор и посредници со кривични пријави

Корупцискиот удар врз системот за доделување ИПАРД средства повторно ја отвори најчувствителната тема во агросекторот: дали европските пари стигнуваат до оние што ги исполнуваат условите – или до оние што имаат „влез“ кај институциите.

Според информациите од истрагата, пет лица се осомничени дека учествувале во шема во која управител на приватно правно лице, во повеќе наврати и директно и преку посредници, нудел и ветувал паричен „подарок“ во значителна вредност за да се изврши службено дејствие што не смеело да се изврши – потпишување договор за финансиска поддршка, иако компанијата не ги исполнувала условите од јавниот повик бр. 01/24 за ИПАРД мерка 3.

Во центарот на случајот е директорот на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој (Платежната агенција), кој, според сомнежите, го потпишал договорот откако му било ветено мито од 50.000 евра. При претрес биле пронајдени и одземени 400 евра – дел од договорениот поткуп, а при претреси на други локации биле најдени и парични средства во значителна вредност.

Во постапката се спомнуваат и посредници – меѓу нив даночен референт во УЈП (Регионална дирекција Скопје) и државен службеник во Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство – кои, според сомнежите, со своето реално влијание и службена позиција го поттикнувале директорот да го „протурка“ договорот. Истражните дејствија ги воделе ОЈО за гонење организиран криминал и корупција и МВР, а потоа предметот влегол во судска фаза со предлози за мерки за обезбедување на осомничените.

ИПАРД мерка 3, за која станува збор во јавниот повик, во суштина е наменета за инвестиции што треба да ја зголемат конкурентноста – модернизација, преработка, капацитети, стандарди – и токму затоа ваквите сомнежи имаат двоен ефект: ја компромитираат институцијата што треба да ги штити европските средства и го удираат кредибилитетот на програмата пред ЕУ, во момент кога земјата се бори да ја зголеми апсорпцијата на фондови.

Случајот доби и поширок економски контекст поради тоа што, по отворањето на истрагата, дел од исплатите од ИПАРД беа закочени, а компании што веќе имаат склучени договори останаа во „лимбо“ – со рокови што течат и со инвестициски планови што зависат од поврат на средства. Така, еден наводен поткуп не останува само „хроника“, туку станува прашање за тоа колку системот е отпорен на влијание, и колку брзо институциите можат да расчистат сомнежи без да го парализираат целото портфолио на договори.