Иран е во состојба на револуција

Најмалку 65 лица се загинати, а повеќе од 2.300 се уапсени во последните 13 дена за време на антивладини протести низ Иран, според податоци на мрежата на активисти за човекови права HRANA. Демонстрации и судири се пријавуваат на стотици локации во околу 180 градови, што ја прави оваа ескалација една од најголемите по протестите од 2022 година.

Првичниот импулс дојде од економскиот притисок: раст на цени, слабеење на националната валута и влошен животен стандард. Но, во дел од градовите протестите брзо прераснаа во политички пораки и барања за промена на системот, со ноќни собирања, скандирања и блокади, а на повеќе места и со инциденти, оштетувања и палења објекти.

Сликата од теренот останува нецелосна поради прекини на интернет и комуникациите, што ја отежнува независната проверка на бројките и настаните. Во јавноста кружат видеа што укажуваат на жестоки судири и употреба на сила, додека активисти предупредуваат дека дел од случаите не се пријавуваат или доцнат поради ограничени канали за информации.

Иранските власти тврдат дека немирите се поттикнати од странско мешање и ги посочуваат САД и Израел како фактор на дестабилизација. Истовремено, безбедносните структури соопштуваат за масовни приведувања и за апсења под сомнение за организирање насилства, а во повеќе провинции е видливо засилено присуство на полиција и војска.

Паралелно со настаните во земјата, Реаза Пахлави, син на последниот ирански шах, од егзил повикува на продолжување на протестите, окупација на централните градски подрачја и генерален штрајк во клучни сектори. Тие повици дополнително ја подигнаа тензијата, а следните денови се очекуваат како тест дали протестниот бран ќе се прошири или ќе биде задушен со уште посилен притисок.