Skip to content
Иран ќе мора да направи мудар избор, порача американскиот министер за одбрана Пит Хегсет, откако од Вашингтон беше повторен ултиматумот дека до вторник навечер Техеран мора да прифати договор и да овозможи повторно движење низ Ормутскиот теснец, во спротивно може да следува нова, уште посилна воена ескалација. Во ист ден, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека рокот е конечен и дека не е веројатно да има ново одложување, со што кризата влезе во фаза во која заканите и дипломатијата одат паралелно.
Пораката од Пентагон не доаѓа изолирано, туку како дел од поширок притисок врз Иран во петтата недела од војната. Хегсет, како што пренесуваат дел од медиумите, најавил дека следните напади ќе бидат меѓу најинтензивните досега, додека Трамп отворено предупреди дека, ако нема договор, може да бидат погодени и клучни ирански инфраструктурни објекти. Со тоа американската администрација се обидува да покаже дека рокот не е само реторичка закана, туку политичка и воена линија по која може да следи нов удар врз Иран.
Поширокиот контекст ја прави оваа изјава уште потешка. Вашингтон преку посредници од Пакистан се обидува да издејствува иранска согласност за откажување од нуклеарно оружје и повторно отворање на Ормутскиот теснец, додека Техеран не прифаќа само привремено примирје, туку бара трајно решение, укинување санкции и поширок договор за крај на конфликтот. Тоа значи дека спорот одамна не е само билатерална криза, туку јазол во кој се врзани нуклеарната програма, воената ескалација и контролата врз еден од најважните енергетски премини во светот.
Токму затоа и реченицата дека „Трамп не се шегува“ сега звучи како порака со повеќе адреси. Таа е наменета не само за иранското раководство, туку и за сојузниците, посредниците и глобалните пазари што внимателно го следат Ормутскиот теснец, низ кој минува околу една петтина од светската понуда на нафта и гас. Во ваква атмосфера, секоја нова изјава од Вашингтон веќе не се чита како дипломатска провокација, туку како можен сигнал дека Блискиот Исток се доближува до уште поопасна фаза на судир.