Skip to content
Рекордната заплена на околу пет тони марихуана кај Крушевац, која српските власти ја претставија како најголем удар врз трговијата со канабис досега, за неколку дена се претвори и во политичка расправија за тоа што точно се случило на терен и дали некој се обидел да ја „контролира“ приказната. Поводот се обвинувања во дел од српската јавност дека информациите за акцијата биле прикривани или дозирани, на што министерот за внатрешни работи реагираше со директно негирање.
„Ако некој сакаше да скрие нешто, сигурно немаше да повика новинари“, порача Дачиќ, тврдејќи дека новинарски екипи биле присутни за време на акцијата и дека ТВ Пинк имала ексклузивни снимки од терен. Во неговата верзија, заплената не е операција што некој би можел да ја сокрие, туку демонстрација дека службите работат и дека случајот ќе се „затвори“ преку истрага, а не преку медиумски шпекулации.
Она што е јавно потврдено е следново: дрогата била складирана и спакувана за дистрибуција; запленети биле и четири автоматски пушки и рачен фрлач „зоља“; две лица биле уапсени, а уште едно се бара. Проценките што кружат во извештаите говорат за вредност од седум до десет милиони евра на нелегалниот пазар. Оваа комбинација – огромна количина, оружје и мал број лица на лице место – ја подгреа тезата дека „поголемата приказна“ допрва треба да излезе.
Токму тука почнува вториот слој: политичките прозивки. Во српскиот јавен простор беше пласирана тврдња дека еден од уапсените е функционер на Српска напредна партија во регионот и дека е близок до Братислав Гашиќ. Тоа ја смени рамката од „криминалистичка хроника“ во прашање за можни политички врски и потенцијална заштита, без разлика дали тие врски ќе се потврдат или ќе паднат во истрагата. Дачиќ, пак, настапи со контра-наратив: дека полицајците треба да бидат наградени и дека дрогата, освен за европскиот пазар, најверојатно била наменета и за домашниот.
Дополнителна тежина на приказната ѝ даде позицијата на обвинителството. Според соопштени детали што ги пренесоа српски медиуми, станува збор за група која делувала меѓународно, а обвинителството наведува дека марихуаната била набавена во Северна Македонија на почетокот на јануари и потоа пренесувана преку граница до складиште во централна Србија. Во истите извештаи се посочува и дека еден од осомничените е сувласник на фирма во Скопје регистрирана за производство и преработка на медицински канабис – детал што ја прави темата особено чувствителна за регионот, бидејќи директно го допира прашањето како легалните индустриски канали можат да станат параван за нелегални рути. Во овој момент, тоа е навод од истрагата, не судска утврденост.
Третиот слој е институционалната суета и борбата за заслуги. Во Србија се појавија извештаи дека луѓето кои оперативно ја воделе акцијата во рамки на обвинителството и полицијата се соочиле со кадровски „поместувања“ токму по рекордната заплена, а дека високи функционери дошле на локацијата откако претресот веќе започнал и потоа се поставиле пред камерите како главни носители на успехот. Тоа не е доказ за прикривање на заплената, но е индикатор дека системот паралелно води и своја внатрешна битка: кој ја контролира истрагата, кој ја контролира комуникацијата и кој ќе го земе политичкиот профит.
За македонската публика, најнезгодниот дел е што во српските официјални и медиумски интерпретации се отвора простор дрогата да биде поврзана со Албанија или со Северна Македонија, а обвинителството експлицитно ја спомнува Северна Македонија како точка на набавка. Ако истрагата оди во таа насока, тоа ќе значи потреба од реална прекугранична соработка и јасни, проверливи факти: каде е произведена и набавена дрогата, кој ја движел логистиката, и дали има злоупотреба на легални деловни структури за криминални цели. И токму таму ќе се тестира дали ова ќе остане спектакуларна заплена со медиумски живот од неколку дена – или ќе стане случај што води кон поширока мрежа, со конкретни имиња и одговорност.