Skip to content
Тоа што деновиве во дел од маркетите јајцата побрзо се празнат од рафтовите не личи на официјално прогласен недостиг, туку на нервозно купување пред нов ценовен бран, во очи Велиген. На почетокот на јануари власта тврдеше дека пазарот се стабилизирал и дека цените паднале во просек за околу 40 денари поради поевтина храна за живинарските фарми и смирување на проблемите со птичјиот грип во Европа, со проценка дека таа стабилност може да трае до Велигден. Само два и пол месеци подоцна, истата власт веќе признава дека јајцата и маслото повторно „значајно и видливо“ поскапуваат.
Во бројки, пресвртот е уште појасен. Во јануари дел од маркетите ја спуштија таблата од 30 јајца на 279 денари, а пакувањата од 10 на 99 денари. До средината на март, во дел од продажните места табла повторно надмина 300 денари. Токму таа брза промена ја создава психолошката слика дека јајцата „снемаат“ — не затоа што државата останала без производство, туку затоа што граѓаните купуваат порано и повеќе, стравувајќи дека следното одење во маркет ќе ги дочека со повисока цена.
Овој пат, притисокот не доаѓа само од празничната побарувачка. Народната банка во својот квартален извештај наведува дека растот на цените на месото и јајцата објаснува приближно половина од растот на цените на храната. Во исто време, годишната инфлација на храната во февруари изнесувала 3,91 проценти. Дел од производителите предупредуваат и на повисоки трошоци за добиточна храна, при што сојата и пченката остануваат меѓу најчувствителните ставки за секое ново ценовно поместување кај јајцата.
Владата засега тврди дека нема индикации за „екстремни“ поскапувања и дека инспекциите се засилени. Но паралелно со тоа, премиерот јавно призна дека токму кај јајцата има раст што не може да се игнорира. На другата страна, дел од производителите велат дека тие нема да ги креваат цените пред Велигден и дека, ако се појави ново поскапување, тоа повеќе ќе биде прашање на трговскиот синџир отколку на фармите. Тоа ја отвора и најнепријатната дилема: дали во наредните недели притисокот ќе доаѓа од реално повисоки трошоци, или од тоа што маркетите знаат дека побарувачката пред празници тешко попушта.
Она што може да го очекуваат граѓаните во следниот период е нерамномерна слика: некаде полупразни рафтови, некаде ограничени количини од поевтините пакувања, а некаде нови цени што ќе се појавуваат тивко, без голема најава. Јајцата веќе станаа првиот јасен симбол на предвелигденскиот ценовен немир. И ако во јануари изгледаше дека пазарот се смирил, крајот на март покажува дека оваа стока повторно е една од првите преку кои граѓаните го чувствуваат стравот дека утре ќе плаќаат повеќе отколку денес.