Skip to content
Летот на Артемис 2 е дизајниран како „генерална проба“ за човечки повраток кон Месечината: првпат екипаж ќе ја тестира комбинацијата ракета-брод во длабока вселена и ќе се врати дома на земјата. Според најновите ажурирања на NASA од крајот на јануари 2026, првиот можен датум за лансирање е „не порано од“ 8 февруари 2026, поради распоредот на клучниот тест за полнење гориво и симулирано одбројување (wet dress rehearsal).
Полетувањето ќе биде од Кенеди Спејс Центар, од лансирниот комплекс 39B, со тешката ракета Space Launch System и вселенскиот брод Orion што ги носи астронаутите. Екипажот е веќе дефиниран со улоги: командир Рид Вајсман, пилот Виктор Гловер, и мисионски специјалисти Кристина Кох и Џереми Хансен од Canadian Space Agency.
Од моментот на полетување па натаму, „приказната“ на летот е поделена на неколку јасни фази. Прво следи краток престој во орбита околу Земјата, каде што екипажот ќе ја потврди работата на системите што најмногу значат кога нема „брз излез“ назад: животоподдршка, комуникации и навигација. Номиналниот профил предвидува две орбити околу Земјата пред летот да се „откачи“ од нејзината гравитациона рутина и да тргне кон Месечината.
Во тие први часови, еден од најважните чекори е намерно излегување „надвор од комфорот“ на блискоземните сателитски мрежи: Орјон ќе оди подалеку од дометот на GPS и од мрежите што најчесто ја носат комуникацијата со летала во близина на Земјата, за рано да се провери работата на Deep Space Network, кој станува главниот „кабел“ со контролата на летот кога бродот ќе биде на стотици илјади километри далеку.
Потоа доаѓа клучниот потисок: маневарот trans-lunar injection, со кој Орјон се забрзува доволно за да влезе на траекторија кон Месечината. Во објаснувањето на NASA, привремениот погонски степен на ракетата ја завршува „тешката работа“ за да го постави бродот во висока земјина орбита, а главниот мотор на сервисниот модул го дава последниот потег што го праќа екипажот на пат кон Месечината.
Патувањето кон Месечината трае околу четири дена. Тоа не е „возење по шини“: се прават ситни корекциски палења за да се држи точниот агол и точната „нишка“ на летот, а екипажот паралелно тренира процедури што мора да функционираат и кога работите не одат по план — симулации за итни состојби, проверка на засолништето од радијација и практикување операции за заминување и враќање.
Кога ќе се доближат до Месечината, Артемис 2 нема да прави ниска лунарна орбита како „Аполо“, туку ќе изведе висок прелет зад далечната страна и ќе продолжи по патека што визуелно личи на фигура осум. Номинално, прелетот се планира на значително поголема височина од историските мисии: Орјон ќе мине на приближно 4.000 до 6.000 милји од површината, односно околу 6.400 до 9.700 километри, што значи дека од прозорците ќе се гледа цел диск на Месечината, со поларни области појасно во кадар.
На најоддалечената точка, екипажот ќе биде околу 4.700 милји, односно приближно 7.600 километри, „позади“ далечната страна — позиција што NASA ја опишува како перспектива од која Земјата се гледа речиси на четвртина милион милји далечина, а Месечината стои блиску во преден план.
Враќањето повторно трае околу четири дена, но суштината е во изборот на траекторија: Артемис 2 е поставен како „free return“, односно гравитацијата на системот Земја–Месечина ја „заклучува“ патеката така што, дури и со ограничени погонски корекции, бродот природно се враќа кон Земјата. Тоа е безбедносна логика вградена во самата геометрија на летот, не само во резервните системи.
Финалето е најжестокиот дел. Пред влезот во атмосферата, капсулата со екипаж се одвојува од сервисниот модул и почнува влез со брзина „близу 25.000 милји на час“, околу 40.200 километри на час, што NASA го опишува како успорување од Mach 32 до нула за приближно 20 минути преку низа падобрани што се отвораат во точно одредени фази. Целиот лет треба да надмине 620.000 милји, што е речиси еден милион километри пат. На крајот, капсулата треба да слета во Тихи Океан, каде што ќе ја преземат спасувачки и поморски тимови во целна зона што однапред се обезбедува.
Тоа е „картата“ на Артемис 2 во една линија: две орбити за проверка, еден клучен потисок за напуштање на Земјата, четири дена патување, висок прелет зад Месечината со фигура-осум траекторија, и најбрзиот дел — враќање и влез во атмосферата што мора да биде прецизен до секунди, за капсулата да заврши таму каде што може безбедно да се подигне.