Skip to content
Виктор Стојанов, бугарски државјанин и претседател на фондацијата „Македонија“, денес беше посочен како лицето опфатено со кривична пријава за ширење расистички и ксенофобичен материјал по пат на компјутерски систем, откако, според обвинителските наводи, преку посебно креирана фејсбук-страница објавувал содржини што поттикнувале национална и етничка омраза и дискриминација.
Ова го соопшти Основното јавно обвинителство Скопје кое оформило предмет по поднесена кривична пријава од Секторот за борба против тероризам, насилен екстремизам и радикализам во Бирото за јавна безбедност на Министерството за внатрешни работи против едно лице за кривично дело – Ширење расистички и ксенофобичен материјал по пат на компјутерски систем од член 394-г од Кривичниот законик.
Од документите и јавните објави на самата организација се гледа дека Стојанов е основач и претседател на софиската фондација „Македонија“, регистрирана во април 2021 година. Во нејзиниот учредителен акт меѓу целите се наведуваат зближување меѓу Бугарија и Северна Македонија, дистрибуција на литература на бугарски јазик во земјава и работа со бугарските институции за олеснување и забрзување на постапките за добивање бугарско државјанство за лица од Северна Македонија со бугарско потекло. Во јавноста првично се проби преку иницијативата „Испрати бугарска книга во Македонија“, за која во март 2021 извести и БТА по средбата на Стојанов со тогашниот бугарски претседател Румен Радев.
Но профилот на Стојанов одамна не е само културен или активистички. На насловната страница на фондацијата нејзината мисија е опишана како настојување бугарското и македонското општество да станат „едно општество во две држави“, а меѓу кампањите се наведуваат брошури за бугарската историја, канцеларии за култура и просвета во Северна Македонија, привлекување ученици и студенти во Бугарија и посредување за работа таму. Во 2024 и 2025 година Стојанов и фондацијата излегоа и со поотворено политички барања, вклучително и замрзнување на европските претпристапни фондови за Скопје, а потоа и предлог за економски санкции кон државното раководство во Северна Македонија.
Контроверзите околу него се редат со години. Во септември 2023 година Рацин.мк објави негова порака до жителите на Пустец дека ако на пописот не се запишат како етнички Бугари, може да им бидат одземени бугарските државјанства, а МИА потоа пренесе и барање од Македонското друштво „Илинден“ – Тирана тој да биде прогласен за персона нон грата во Албанија. Во јануари 2025 година, пак, Рацин.мк објави дека Стојанов најавувал панихида за Мара Бунева во Скопје, Тетово, Струмица и Прилеп, при што медиумите во земјава во тој период го опишуваа како лице со забрана за влез.
Во јули 2024 година заканите кон новинарот Александар Видиновски по репортажа за Македонците во Мала Преспа го оттурнаа случајот и во дипломатска рамка. Министерството за надворешни работи и надворешна трговија тогаш соопшти дека најостро ги осудува заканите упатени кон Видиновски од страна на Виктор Стојанов и дека случајот го сигнализирало до бугарската страна преку механизмот за борба против говор на омраза.
Тоа значи дека денешната кривична пријава не го затекнува Стојанов како анонимен профил од социјалните мрежи, туку како човек што со години гради јавен настап на пресекот меѓу историјата, идентитетот, бугарското државјанство и политичкиот притисок врз Северна Македонија и македонското малцинство во Албанија. Според досега објавените информации, истрагата е во тек, а токму таа ќе треба да покаже дали сомнежите против Виктор Стојанов ќе останат на ниво на пријава или ќе прераснат во формално обвинение