Skip to content
Кредибилитетот на ЕУ повторно се најде во средиштето на спорот за војната во Иран, откако поранешниот висок претставник за надворешна политика Жозеп Борел јавно оцени дека Брисел губи тежина затоа што не му се спротивставува доволно јасно на Доналд Трамп и не го брани доследно меѓународното право. Според интервјуто за Политико, Борел директно ги посочува Урсула фон дер Лајен и Каја Калас, тврдејќи дека ЕУ станува селективна кога треба да го именува прекршувањето на правото, зависно од тоа кој го прави.
Најостриот дел од неговата порака е во оценката дека американската војна против Иран е незаконска и дека Европа, наместо да го изговори тоа со политичка тежина, се крие зад општи формули за воздржаност. Борел не напаѓа само една институција, туку цел модел на европско однесување во кој Брисел повикува на почитување на меѓународното право, а потоа избегнува отворен судир со Вашингтон кога токму САД се дел од кризата. Во таа смисла, пофалбата за шпанскиот премиер Педро Санчез не е случајна: таа служи како контрапункт на европската тишина и како пример за лидер што јавно именува политички и правен проблем.
Токму тука е и малата анализа на пошироката европска позиција. Формално, ЕУ од почетокот на кризата зборува за „максимална воздржаност“, за заштита на цивилите и за дипломатско решение, а Калас деновиве повтори дека Унијата нема апетит за проширување на поморската мисија во Ормус. Но, Бореловата критика покажува дека проблемот не е во недостигот од зборови, туку во недостигот од политичка храброст тие зборови да се насочат и кон Вашингтон. Кога Европа го брани правото само таму каде што е полесно, тогаш не губи само авторитет во Иран, туку и сопствената приказна за тоа што всушност претставува