Skip to content
Куба влезе во една од најтешките фази од својата современа криза, откако националната електроенергетска мрежа колабираше и остави околу 10 милиони луѓе без струја. Островот веќе со месеци живее со рестрикции, долги прекини и нестабилно снабдување, но овојпат ударот дојде во момент кога државниот врв јавно призна дека три месеци во земјата не влегла нафта. Тоа веќе не е само енергетски проблем, туку слика на економија што останува без гориво за сопственото преживување.
Недостигот на нафта директно ја парализира производството на струја, транспортот и секојдневниот живот. Резервите на дизел и мазут се истрошени до ниво на кое системот станува сѐ понестабилен, а прекините веќе не се исклучок, туку правило. Во вакви услови, колапсот на мрежата не изгледа како изолиран дефект, туку како последица на подолг процес на економско гушење и распаѓање на инфраструктурата.
Во исто време, кризата добива и отворено геополитичка димензија. Доналд Трамп изјави дека би му било „чест“ да ја „преземе Куба во некаква форма“ и отиде чекор понатаму со пораката дека со неа може да направи „што сака“. Таквата реторика доаѓа додека меѓу Вашингтон и Хавана веќе постојат разговори за надминување на спорните прашања, што значи дека зад формалната дипломатија паралелно се води и политика на јавен притисок.
Она што ја прави ситуацијата уште потешка е тоа што Куба не се соочува само со внатрешен енергетски распад, туку и со надворешен притисок што директно го сече снабдувањето. Откако беа прекинати венецуелските испораки, а Вашингтон се закани и со тарифи за секоја земја што би продавала нафта на Куба, островот остана да работи со минимум гориво и со сѐ помал простор за маневар. Во таков амбиент, секој нов прекин на струјата е и социјален ризик, и политичка порака, и предупредување дека кризата може да прерасне во целосна државна парализа.
Куба така денес не е само земја во мрак, туку држава фатена меѓу енергетски колапс и отворен американски притисок. Колку подолго нема нафта, толку помалку ова ќе личи на привремена криза, а сѐ повеќе на сценарио во кое економскиот слом станува вовед во политичко прекројување на островот.