Регионот на Западен Балкан ќе се стабилизира само кога ќе ослабне руското влијание, особено во Србија и Република Српска, изјави косовскиот премиер Албин Курти во интервју за швајцарското издание NZZ.
„Не постои ниту волја ниту капацитет за меѓудржавно насилство во рамките на шесте земји од Западен Балкан. Хибридното влијание на Русија преку енергија, војска и медиуми е проблематично. Вистинската промена зависи од демократските сили во Србија“, рече Курти.
Тој најави дека Косово ќе издвои една милијарда евра за одбрана. „Ќе создадеме индустриски бази, вклучително и фабрика за муниција во Ѓаковица“, рече премиерот.
Според него, Косово се ориентира кон моделите на Шведска и балтичките држави во организирањето на своите вооружени сили, особено во однос на концептот на сеопфатна одбрана. „Кога имате голем сосед, мора да размислувате поинаку. Не можеме да си дозволиме хаос пред закана. Секој граѓанин мора да знае каква е неговата улога во катастрофа или војна“, нагласи Курти. Тој го спомена и полскиот модел на „заедничка безбедносна обука за сите, особено за младите“.
Курти рече дека ориентацијата на Косово е јасна – кон Западот и дека земјата сака да стане членка на НАТО и на Европската Унија.
„НАТО е во процес на реорганизација и ние сакаме не само да имаме корист, туку и да придонесеме. Создаваме доброволна резерва, го дуплиравме бројот на војници, ги тројно ги зголемивме трошоците за одбрана и ја зголемивме четирикратно обуката на нашите офицери во рамките на НАТО. Косово мора и ќе може да се одбрани“, рече премиерот. Тој прецизираше дека земјата се снабдува со воена опрема од земјите-членки на Алијансата – од противтенковско оружје до беспилотни летала и мобилна артилерија.
Курти истакна дека Косово купило беспилотни летала Бајрактар ТБ2 и други системи од Турција. Во врска со Русија, тој рече дека Приштина отсекогаш одржувала „здрава дистанца“. Во врска со Србија, Курти рече дека повеќе не може да ја блокира европската интеграција на регионот. „Србија повеќе нема право да стави вето на регионот“, рече тој.
Според него, ЕУ досега се фокусираше на тоа кој може да биде примен, а не кој сака да се приклучи.
„Од шесте земји на Западен Балкан, пет сакаат членство во ЕУ – освен Србија. Клучно е да се поддржат оние кои сакаат да се приклучат“, рече Курти, истакнувајќи дека Косово одговорило на илјадниците прашања во прашалникот на Европската комисија на дисциплиниран начин.
Курти нагласи дека, во контекст на заканата од Русија за Европа, ЕУ повеќе не може да си дозволи „блокади“ од скептични земји.
Тој истакна дека убедливата победа на изборите на 28 декември му донесе голема одговорност и дека мандатот ќе се фокусира на безбедноста и одбраната, но и на економскиот развој. Меѓу приоритетите, тој ги спомена изградбата на национален фудбалски стадион со 8.000 седишта, развојот на енергетската и железничката инфраструктура.
„Спроведуваме студија за гасно поврзување со Европа. Имаме големи резерви на јаглен, но на долг рок сакаме да се оддалечиме од јагленот. Гасификацијата е привремено решение. Паралелно, инвестираме во обновлива енергија и сакаме да градиме железнички линии“, рече тој, додавајќи дека целта е да се создаде железничка врска помеѓу меѓународниот аеродром во Приштина и главниот град.
Според него, Косово е структурно изолирано на европската железничка мапа, бидејќи коридорите 8 и 10 минуваат блиску до земјата. Тој нагласи дека врската север-југ, особено со Грција, е стратешки важна.
Запрашан за изборот на претседател, Курти истакна дека се потребни две третини од гласовите и дијалог. „Во мојот живот никогаш не сум бил бунтовник без причина. Секогаш сум имал цел. Денес сум премиер со цел“, рече тој.