Skip to content
Квантна свест е поим што периодично се враќа во науката и филозофијата секогаш кога ќе се отвори старото прашање: зошто воопшто имаме субјективно искуство. Иако современата невронаука детално ги опишува мозочните процеси, „тврдиот проблем“ на свеста – како од физички процеси се раѓа доживувањето – останува спорен терен.
Нова хипотеза објавена во Frontiers in Human Neuroscience предлага дека одговорот можеби бара поглед кон квантната физика, но на начин што се обидува да ги „спои“ познатите неврофизиолошки факти со квантно-електродинамичка рамка. Авторот сугерира дека свесните состојби се поврзани со фазни транзиции и долгорочно синхронизирани обрасци на активност, а зад тие транзиции може да стои резонантна интеракција меѓу мозочните микроколони и електромагнетното „zero-point“ поле – идеја дека вакуумот не е празен, туку е исполнет со флуктуации.
Во центарот на тезата е глутаматот, најзастапениот невротрансмитер во мозокот. Според моделот, одредени фреквенции на zero-point полето можат да резонираат со „пулот“ на глутамат во кортикалните микроколони, што би помогнало да се иницираат фазни транзиции и да се одржи критичниот режим на мрежна активност поврзан со будност и свесност. Авторот оди и чекор понатаму, предлагајќи дека ваквата врска би можела да фрли светло и врз анестезијата: ако се наруши критичноста и резонантната организација, свесното искуство „се гаси“.
Ваквите идеи, по дефиниција, се контроверзни. Главната критика кон квантните објаснувања на мозокот одамна е дека мозокот е „топол и влажен“ систем каде квантната кохерентност тешко опстанува, па секој нов предлог мора да покаже не само математичка елеганција, туку и проверливи предвидувања. Токму затоа, најважниот дел од хипотезата е повикот кон експериментални парадигми што би можеле да ја тестираат идејата – дали навистина постои специфична резонантна „спрега“ што може да се детектира и манипулира.